TREILER

Το παρόν Ιστολόγιο έχει σκοπό να περισώσει & να προβάλλει τη ρουμελιώτικη ιστοριολαογραφία -

Τετάρτη, 27 Οκτωβρίου 2021

"Απ' τους Αγάδες στους Τσιφλικάδες"

«ΑΠ’  ΤΟΥΣ  ΑΓΑΔΕΣ  ΣΤΟΥΣ  ΤΣΙΦΛΙΚΑΔΕΣ»

(Η ΔΥΤΙΚΗ ΦΘΙΩΤΙΔΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΟ ’21)

-Βιβλιοπαρουσίαση από τον Τάκη Ευθυμίου-

«Σα διώξαμε τους Τούρκους, ούλα τα κτήματα ήταν εθνικά και τη σήμερον τίποτα δεν έμεινε, γιατί τάφαγε ο ένας και ο άλλος από τους μεγαλουσιάνους, που πρώτα κανείς τους δεν είχε παρά, ούτε τόπο να θαφτεί, και σήμερα έχουν χώραις και χωριά, τσιφλίκια και παλάτια…»

Ιωάννης Σπηλιωτάκης

«Ξύπνα Ρωμηέ» 1881 

Ένα μοναδικό στο είδος του ιστορικολαογραφικό πόνημα, που απουσίαζε από την τοπική βιβλιοθήκη της Δυτικής Φθιώτιδας, με τίτλο: «Απ’ τους Αγάδες στους Τσιφλικάδες» - η Δυτική Φθιώτιδα πριν και μετά το ’21 -, είναι το πρόσφατο πνευματικό δημιούργημα του ακάματου ιστοριοδίφη του ιδιαίτερου τόπου μας δασκάλου Βασίλη Κανέλλου.

Ο τίτλος του «δασκάλου» αποχτιέται δύσκολα, παραμένει όμως ισόβιος. Ο αγαπητός συνάδελφος, επιστήθιος φίλος και πολύτιμος συνεργάτης συχνά αποδέχεται ως μοναδικό τίτλο που του ταιριάζει τον τίτλο του «Δασκάλου», απ’ όλους τους τίτλους που αποκόμισε κατά την πολύχρονη άμεμπτη διδασκαλική του πορεία στην Εκπαίδευση, αλλά και από την ενασχόλησή του με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τα Πολιτιστικά δρώμενα του τόπου μας.

Πράγματι! Ο Βασίλης Κανέλλος δεν επαναπαύτηκε στη ραστώνη της συνταξιοδότησής του, αλλά συνεχίζει να μας διδάσκει δυναμικά με τις πολιτιστικές του ανησυχίες και τις συγγραφικές του δράσεις την πολύτιμη Πατριδογνωσία του γενέθλιου τόπου μας. Η ταπεινότητά του θα μου επιτρέψει να του προσδώσω και τον τίτλο του Ευγενούς Ανθρώπου, λόγω της ακεραιότητας του χαρακτήρα του και των ευγενών ανθρώπινων συναισθημάτων του που κοσμούν την προσωπικότητά του.

Πέμπτη, 21 Οκτωβρίου 2021

Θαυμαστά θρησκευτικά γεγονότα στην Καστανιά Ευρυτανίας το 1905

 

ΔΙΗΓΗΣΙΣ  ΘΑΥΜΑΣΤΩΝ  ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΑΦΟΡΩΝΤΩΝ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΡΟΦΗΤΟΥ ΗΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ ΕΝ ΕΤΕΙ 1905

 

Έρευνα από το Θεολόγο Ζαχαρία Ζηνέλη, τ. Διευθυντή Γυμνασίου, καταγομένου από το χωριό αυτό.

ΒΑΣΙΚΗ ΠΗΓΗ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ: Ι. Δ. ΥΦΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΑΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑΙ ΤΗΣ ΚΑΣΤΑΝΕΑΣ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΛΛΗΣ ΚΥΡΙΛΛΟΣ, ΑΘΗΝΑΙ 1966, σελ, 30-32.

ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΗ: Οι παραπομπές, τα επιπλέον σχόλια και οι φωτογραφίες – πλην της αρχικής που απλώς έγινε επεξεργασία της – προσετέθησαν από το Ζαχαρία Ζηνέλη


Άρχισαν τα καζανιάσματα

ΑΡΧΙΣΑΝ ΤΑ ΚΑΖΑΝΙΑΣΜΑΤΑ

Λαογραφικά σημειώματα του Χρήστου Τούμπουρου

Και για να μην ξεχνιόμαστε… έχουμε υπόψη μας τα ακόλουθα:

« ΌΤΑΝ Ο Νώε εφύτευσε το κλήμα της αμπέλου -λέγουσι οι Ραβίνοι- παρευρεθείς ο Σατανάς, εθυσίασε τέσσερα ζώα, πρόβατον, λέοντα, πίθηκον και συν. Τα ζώα δε ταύτα παρίστανον τους διαφόρους βαθμούς μέθης. Όταν αρχίζει τις να πίνει, ομοιάζει το αρνίον κατά την πραότητα και άγνοια? γίνεται ακολούθως τολμηρός καθώς ο λέων? μετ’ ολίγον, η ανδρεία του μεταμορφούται εις την μωρίαν του πιθήκου? και τελευταίον κυλίεται εις τον βόρβορον, καθώς η συς».

Μετάφραση

Όταν ο Νώε φύτευσε το κλήμα της αμπέλου, ο Σατανάς που παρευρίσκονταν

θυσίασε τέσσερα ζώα. Πρόβατο, λέοντα, πίθηκο και συν. Τα ζώα αυτά παρίσταναν τους διάφορους βαθμούς μέθης. Όταν αρχίζει κάποιος να πίνει μοιάζει με το αρνάκι ως προς την πραότητα και την άγνοια. Ακολούθως γίνεται τολμηρός όπως το λιοντάρι. Μετά από λίγο η ανδρεία του μεταμορφώνεται σε μωρία πιθήκου. Τελευταία κυλίεται στο βόρβορο, καθώς η συς (γουρούνι).

Χρήστος Τούμπουρος, Λογοτέχνης-Λαογράφος

Επιμέλεια-Ανάρτηση: Τάκης Ευθυμίου

 

 

 

Πέμπτη, 14 Οκτωβρίου 2021

Η εφηβεία στην αρχαία Ελλάδα

Το πέρασμα στην εφηβεία στην αρχαία Ελλάδα
Καλλιώρας Γεώργιος Ερευνητής. Απόστρατος Αξ/κός Π.Ν. Εκπρόσωπος ΕΑΑΝ για το Ν. Φθιώτιδος

Πηγή: https://www.google.gr/search?

Το πέρασμα στην εφηβεία αποτελούσε ανέκαθεν ένα ιδιαίτερο κοινωνικό γεγονός σε όλους τους μεγάλους πολιτισμούς από την αρχαιότητα  έως τον μεσαίωνα και αποτελεί ακόμη μία από τις σοβαρότερες δραστηριότητες στις κοινωνίες του τρίτου και αναπτυσσόμενου κόσμου.
Στους αρχαίους Έλληνες το συμφέρον του κράτους καταλάμβανε την πρώτη θέση
[1]  σε σύγκριση με τα συμφέροντα του ατόμου[2]. Ο Σπαρτιάτης για παράδειγμα δεν ανήκε καθόλου στην οικογένεια του αλλά ανήκε ολοκληρωτικά στο κράτος. Στις υπόλοιπες Ελληνικές πόλεις οι νόμοι ήταν ποιο επιεικείς.  Οι φιλόσοφοι που ασχολιόντουσαν με την αγωγή της νεολαίας τακτικά κατέκριναν τις υπερβολές των Σπαρτιατών, εκ των πραγμάτων όμως αναγκάστηκαν να δανειστούν πολλά από αυτούς.
Ο απώτερος σκοπός της ελληνικής αγωγής ήταν η πρόοδος του κράτους. Τα παιδιά έπρεπε να εκπαιδευτούν και να κατανοήσουν ότι έπρεπε κάποτε να φέρουν κάποιο όφελος στην πόλη, η εφηβεία δε εθεωρείτο η περίοδος μύησης των νέων στην πολεμική και κοινωνική ζωή της πόλης.   
  Οι άρχοντες και ο λαός γνωρίζανε την ιδιαιτερότητα της συγκεκριμένης φάσης των νέων και είχαν καταρτίσει ειδικά προγράμματα εκπαίδευσης για τους έφηβους τα οποία δεν είχαν καμία σχέση με την σημερινή στρατιωτική θητεία, αλά ήταν ένα πρόγραμμα προετοιμασίας των νέων για να μπορέσουν να γίνουν ενεργοί πολίτες, άξιοι μαχητές και υπεύθυνοι οικογενειάρχες.
Τα αποδοτικότερα προγράμματα εκπαίδευσης των νέων στην αρχαία Ελλάδα εφαρμόζονταν στην Αθήνα με τον όρο Έφηβος, στην Σπάρτη με τον όρο Κρύπτης και στη Μινωική Κρήτη με τον όρο Άγέλης.

Τετάρτη, 6 Οκτωβρίου 2021

"Η επιστροφή"

Η επιστροφή

Λαογραφήματα του Γιώργου Ζούγρου, δασκάλου

Ένα μαύρο γυαλιστερό αμάξι μπήκε στο χωριό και στάθηκε κοντά στο πέτρινο σχολείο. Ένας άντρας μεσόκοπος κι ασπρομάλλης κατέβηκε και στάθηκε μπροστά στην πόρτα. Κοίταξε την ταμπέλα που της έλειπαν μερικά γράμματα και στάθηκε εκεί για ώρα ακίνητος, σαν να κατέθεται στεφάνι σε μνημείο ηρώων.

Πλησίασε κι απ’ το σπασμένο τζάμι είδε τον μαυροπίνακα, που έστεκε εκεί, σαν να περίμενε τα μαθητούδια να γράψουν την ορθογραφία τους! Εδώ γεννήθηκαν όνειρα που άλλα βγήκαν  ψεύτικα κι άλλα αληθινά. Πάνω στη ξύλινη βιβλιοθήκη έστεκε ακόμα η υδρόγειος σφαίρα σκονισμένη, με  τις θάλασσες αταξίδευτες και μερικά βιβλία κιτρινισμένα απ’ το χρόνο τον αδηφάγο. Κρατούσαν σφιχτά στην αγκαλιά τους, τις ιστορίες τους, τις περιπέτειες του Οδυσσέα, του Ηρακλή και του Θησέα!

Στη μικρή πλατεία ερημωμένο το καφεπαντοπωλείο του μπάρμπα-Μήτσου «Η καλή καρδιά». Εδώ μαζεύονταν οι γέροντες για την κολτσίνα τους, με έπαθλο το λουκουμάκι! Μετρούσαν ρυθμικά στις χάντρες του κομπολογιού τα χρόνια, τις αναμνήσεις, τις πίκρες και τα βάσανα μιας  στερημένης ζωής. Κοιτούσαν αμίλητοι πέρα μακριά στον ορίζοντα, σαν να ‘βλεπαν τα ξενιτεμένα παιδιά τους και ξεροκατάπιναν.

Ήταν στιγμές που νόμιζε πως σταμάτησε ο χρόνος κι άλλοτε πως πέρασαν αιώνες!

Τετάρτη, 22 Σεπτεμβρίου 2021

Το καμένο τέμπλεο Αγίας Παρασκευής Μοσχοχωρίου του Στυλιανού Υφαντή

Μοσχοχώρι Λαμίας: Το καμένο τέμπλεο κ.λ.π του Ι.Ν.

Αγίας Παρασκευής του Στυλιανού Υφαντή

Η νέα Αγία Παρασκευή Μοσχοχωρίου Λαμίας από το Google

Η παλιά, η πρώτη εκκλησιά της Αγίας Παρασκευής στο Μοσχοχώρι Λαμίας κτίστηκε το 1818…

14 προς 15 Δεκεμβρίου του 1977 την κατέστρεψε πυρκαγιά που πιθανά προκλήθηκε από βραχυκύκλωμα παλαιών καλωδίων, κατ΄ άλλους από αναμμένο, αφημένο κερί ή άλλο τι.

Η εκκλησιά καθαιρέθη με ότι είχε απομείνει από τις υπέροχες τοιχογραφίες της πλην του ιερού που προστάτεψαν με κατασκευή beton και υπάρχει δίπλα στη καινούργια εκκλησιά.

Το τέμπλο, 22ο στη σειρά έργων του βάσει του σημειώματος που μας έγραψε ο παππούς μου Στέλιος Υφαντής, το υπέροχο, όπως ομολογούν όσοι το είδαν, ξυλόγλυπτο καρυδένιο (κάρρινο το αναφέρουν σε έγγραφά τους οι Μοσχοχωρίτες αντί ίσως κάρυνο)τέμπλο του Στυλιανού Δ. Υφαντή, τον οποίο αναφέρουν σε έγγραφά τους ως.. Στυλιανό Υφαντόπουλο (!) λεπτουργό κάτοικο Καρπενησίου, με  όλα τα λοιπά του προσωπικά στοιχεία σωστά, κλπ κάηκαν.

Δευτέρα, 20 Σεπτεμβρίου 2021

Η προίκα και ο ξεσηκωμός στη Δυτική Φθιώτιδα

Η προίκα

και ο ξεσηκωμός στη Δυτική Φθιώτιδα 

                         του Λεωνίδα Ιωάννου Καρφή Αντιστράτηγου ε.α.

Aπόκομμα Εφημερίδας ΑΚΡΟΠΟΛΗ

     Έννοια και σκοπός της προίκας

       Προίκα ήταν «όλα τα κινητά και ακίνητα  περιουσιακά στοιχεία, τα οποία έδινε η οικογένεια της νύφης ή και  η  ίδια η νύφη στο γαμπρό, κατά το γάμο» (Μπαμπινιώτης).  Κατά τον Αστικό Κώδικα προίκα ήταν «η υπό της γυναικός  ή άλλου χάριν αυτής  παρεχομένη εις τον άνδρα περιουσία προς ανακούφισιν των βαρών του γάμου».

        Ο  Όμηρος αναφέρει την προίκα, ως «το κατά τους  γάμους διδόμενον μερίδιον, προίξ ή φερνή» (lidell-Scott).  

       Η προίκα στην ηρωική εποχή

         Η προίκα ήταν θεσμός πανάρχαιος, ο οποίος διατηρήθηκε μέχρι και την τελευταία δεκαετία του περασμένου αιώνα. Κατά την «Ηρωική Εποχή»,12ος αιώνας π. Χ., προίκα ήταν  τα δώρα (χρυσάφι, βόδια, πρόβατα, κτήματα, σκλάβες), τα οποία  προσέφερε ο  γαμπρός  στον πατέρα της νύφης.

       Με την προσφορά των δώρων ο γαμπρός απέδειχνε, ότι ανδρώθηκε και είχε όλες τις εγγυήσεις, να δημιουργήσει οικογένεια και να θρέψει τη γυναίκα του και τα παιδιά του.

         Την  Εποχή των Ηρώων, που ίσχυε ο θεσμός της «Διάκρισης των Αρρένων Τέκνων», για να θεωρηθεί ένα άρρεν παιδί  ότι ανδρώθηκε, έπρεπε  να διακριθεί ως Άνδρας η Ήρωας.

         Οι κυριότεροι τρόποι, δείγματα επινοητικότητας και  δύναμης,  για την  διάκριση και ανάδειξη των αρρένων παιδιών, ως Ανδρών ή Ηρώων, ήταν:

         Το Κυνήγι, το Άθλημα, η Γεωργία, η Κτηνοτροφία,  η Τέχνη, η Ανδρεία.

       Μετά τη διάκρισή τους, τα άρρενα παιδιά μπορούσαν να λάβουν μέρος  στην δημόσια ζωή, να αποκτήσουν περιουσία, να  νυμφευθούν, να δημιουργήσουν οικογένεια και να  πολεμήσουν. Άνδρες ή Ήρωες ήταν οι Ηρακλείδες, οι Αργοναύτες, οι πολεμιστές  του Τρωικού πολέμου, κ. α.

Σάββατο, 18 Σεπτεμβρίου 2021

Πέμπτη, 16 Σεπτεμβρίου 2021

Οι τελευταίες επιθυμίες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

ΟΙ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΕΠΙΘΥΜΙΕΣ ΤΟΥ ΜΕΓΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ

Αλιεύτηκε κάπου στο  διαδίκτυο, επειδή όμως ο Αρριανός δεν αναφέρει κάτι τέτοιο μπορεί να είναι μήθευμα ή στην καλύτερη περίπτωση προφορική παράδοση. Το δημοσιεύουμε, μόνο και μόνο, επειδή  επειδή έχει ζωηρό φιλοσοφικό ενδιαφέρον.

Ευρισκόμενος στα πρόθυρα του θανάτου, ο Μέγας Αλέξανδρος συγκάλεσε τους στρατηγούς του και τους κοινοποίησε τις τρεις τελευταίες επιθυμίες του:

1.      Να μεταφερθεί το φέρετρό του στους ώμους από τους καλύτερους γιατρούς της εποχής.

2.      Τους θησαυρούς που είχε αποκτήσει [ασήμι, χρυσάφι, πολύτιμους λίθους] να τους σκορπίσουν σε όλη τη διαδρομή μέχρι τον τάφο του.

3.      Τα χέρια του να μείνουν να λικνίζονται στον αέρα, έξω από το φέρετρο, σε θέα όλων.

Ένας από τους στρατηγούς του, έκπληκτος από τις ασυνήθιστες επιθυμίες, ρώτησε τον Μέγα
Αλέξανδρο ποιοι ήταν οι λόγοι. Ο Μέγας Αλέξανδρος του είπε τα παρακάτω:

«Θέλω οι πιο διαπρεπείς γιατροί να σηκώσουν το φέρετρό μου, για να μπορούν να δείξουν με αυτό τον τρόπο ότι ούτε εκείνοι δεν έχουν, μπροστά στο θάνατο, τη δύναμη να θεραπεύουν!

Θέλω το έδαφος να καλυφθεί από τους θησαυρούς μου, για να μπορούν όλοι να βλέπουν ότι τα αγαθά που αποκτούμε εδώ, εδώ παραμένουν!

Θέλω τα χέρια μου να αιωρούνται στον αέρα, για να μπορούν οι άνθρωποι να βλέπουν ότι ερχόμαστε με τα χέρια άδεια και με τα χέρια άδεια φεύγουμε, όταν τελειώσει για εμάς ο πιο πολύτιμος θησαυρός που είναι ο χρόνος!»

Επιμέλεια-Ανάρτηση: Τάκης Ευθυμίου