TREILER

Το παρόν Ιστολόγιο έχει σκοπό να περισώσει & να προβάλλει τη ρουμελιώτικη ιστοριολαογραφία -

Τρίτη, 19 Μαρτίου 2019

Ήρωες σε τσίχλες


ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΙ ΗΡΩΕΣ ΣΕ ΤΣΙΧΛΕΣ LEBON
Πηγή: Ioannis Elatos Makkas
Παιδικός "κράχτης" του προηγούμενου αιώνα ήταν στα περίπτερα οι τσίχλες LEBON, γιατί είχαν μέσα και προσφορά μια εικονογραφία ήρωα, ποδοσφαιριστή ή ηθοποιού και με λαχτάρα άνοιγαν τη συσκευασία για να αποκτήσουν το αγαπημένο τους είδωλο!

(φωτο: τσίχλα LEBON συλλογή Ioannis Elatos Makkas)

Επιμέλεια-Ανάρτηση: Τάκης Ευθυμίου

Κυριακή, 17 Μαρτίου 2019

"Αγανίκη Αινιάνος Μαζαράκη"


ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ ΕΝΑ ΣΠΟΥΔΑΙΟ ΚΑΙ ΣΠΑΝΙΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΑΓΑΠΗΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Π. ΚΑΛΛΙΩΡΑ
“ΑΓΑΝΙΚΗ ΑΙΝΙΑΝΟΣ ΜΑΖΑΡΑΚΗ”
(Το Τρισεύοσμον άνθος της Οίτης)
Ω! Μια μόνη επί της γης είχα φιλοδοξίαν
         να καταπαύω δάκρια , να σβήνω την οδύνη...
            να χύνω βάλσαμον γλυκύ εις την απελπισίαν...
                      να φέρω πάντοτε χαράν... των πόνων την γαλήνην!
                                                                      Αγανίκη Αινιάνος Μαζαράκη
Η Αγανίκη Αινιάνος ηταν η πρώτη ποιήτρια της Φθιώτιδος και με το ποίημά της «Εργασία» σελίδα 63, θα μπορούσε να θεωρηθεί και η πρώτη φεμινίστρια της Ελλάδος. Γεννήθηκε το 1838 στην Υπάτη, στην πόλη των θρύλων, των μύθων και των παραδόσεων. Ήταν κόρη του Γερουσιαστή Φθιώτιδος Γεωργίου Αινιάνος, πρωτεργάτη της Φιλικής Εταιρείας, ήρωα της επανάστασης και λόγιου και της Ελένης Χατζοπούλου, εγγονή από μητέρα, του άρχοντα του Μαυρίλου Χατζή Δημάκη.
Από μικρό κορίτσι ακόμη η Αγανίκη δίπλα στο τζάκι άκουγε από τους γονείς της, την γιαγιά της, και την βάγια του σπιτιού, να της μιλούν για θρύλους και μύθους της περιοχής αλλά και της εξιστορούσαν για ηρωικές ιστορίες της οικογένεια της, η όποια είχε προσφέρει πολλά στον απελευθερωτικό αγώνα της πατρίδας της. Ο Παππούς της και λόγιος Ζαχαρίας, ο πατέρας της Γεώργιος και ο θείος της Δημήτριος Αινιάνας ήταν οι πρώτοι διδάσκαλοι της. Πέρα από αυτούς, οι γονείς της έδωσαν τα πάντα για την επιμόρφωσης της με ειδικούς διδασκάλους, αλλά της παρείχαν και χιλιάδες τόμους βιβλίων και εγχειριδίων που υπήρχαν στον πύργο των Αινιάνων.

"Νεχωρίτικα"

«ΝΕΧΩΡΙΤΙΚΑ»

Με χαρά λάβαμε σε ηλεκτρονική μορφή το νέο 46ο  τεύχος ΝΕΧΩΡΙΤΙΚΑ. Πρόκειται για συλλεκτικό ετήσιο βιβλίο που εκδίδει εδώ και χρόνια ο Πολιτιστικός Σύλλογος Νεχωριτών Υπάτης και περιλαμβάνει θαυμάσια τοπικά θέματα ιστοριολαογραφίας. Ως θαυμαστές του υπέροχου Νεχωριού και των ανθρώπων του συγχαίρουμε το Σύλλογο για την έκδοσή του και χαιρετούμε τους αγαπητούς Νεχωρίτες φίλους.
Καλοτάξιδο και καλοδιάβαστο!

Επιμέλεια-Ανάρτηση: Τάκης Ευθυμίου

Σάββατο, 16 Μαρτίου 2019

Η Μετάξω του Μάρτη


Η ΜΕΤΑΞΩ ΚΟΡΗ ΑΚΡΙΒΗ ΤΟΥ ΜΑΡΤΗ
Πηγή: facebook Anna Kousiantza 
Όποιος έχει κόρη ακριβή του Μάρτη ο ήλιος μην τη δει....μαααααρ΄΄η Μετάξου ...φεύγα απ΄ τον ήλιο θ’ σι κάψει ...φώναζε η μάνα της ...έχω το "μαρτάκο μαρή μάνα, δε φοβούμαι" απάντησε η μοναχοθυγατέρα τού Γιωργάκη και της Γιαννούλας, η Μετάξω ήταν της παντρειάς ...κοπάδια πρόβατα, σταροχώραφα κι αμπέλια πολλά είχε προίκα στο χωριό της ...νύφη περιζήτητη… τα προξενειά, έδιναν κι έπαιρναν... η Μετάξω λες κι είχε μετάξι στα μαλλιά, μάγουλα ροϊδοκόκκινα, άσπρη σαν το γάλα, λυγερόκορμη, δουλευταρού… κι ας έκλαιγε ο πατέρας της σαν γεννήθηκε "θυλκό" του πρώτου του "πιδί "...ας είνι Γιώργη μ΄θα κάνουμι κι "σιρκά", τον έταξι τότις Γιαννούλα ...μα ου Θιός είχι άλλα σχέδια, έτσι έλεγε ο Γιωργάκ΄ς όταν τον ρωτούσαν…μι ένα "πιδί έκατσις"? ...μέδουκι θυλκό, αλλά στη δλειά σιρκό, ντιπ δεν ινώνει σαν τα άλλα τα κουρίτσια... ρίχνιτι παντού, βαρεί στρούγγα άρμέει, τζαντιλιάζει τυρί μι τη μάνα τς, σαν πια΄νει του διρπάνι, βγάνει τουν όργου μαναχή τς, πρώτην στη βρύση για νιρό... οι κοπέλες της εποχής τους, φορούσαν άσπρα μαντήλια δεμένα μπουρμπούλια τα κουρίτσια, για να μην τα κάψει ο ήλιος... έπρεπε να διατηρήσουν την "ασπράδα τους" τη ροδαλή επιδερμίδα τους, ...κοντόφθανε η τρανή η Πασχαλιά όπου θα νυφοδιαλέγονταν στο σεργιάνι... ο Μάρτης, ο δίγνωμος, πρώτος μήνας της άνοιξης… "καίει" τα πάντα στο πέρασμά του.. ειδικά στη Θεσσαλική πεδιάδα, όπου οι αγροκτηνοτροφικές εργασίες, είναι στο αποκορύφωμα...
Επιμέλεια-Ανάρτηση: Τάκης Ευθυμίου

Σάββατο, 9 Μαρτίου 2019

"Γύφτικος Γάμος" Καρπενήσι


Καρπενήσι, Καθαρή Δευτέρα, «Γύφτικος γάμος», 1948;
  
Παιδιά: άγνωστα
2η σειρά: 1ος Αθανάσιος Τσιτούρης, 2ος Φώτης Μπομποτσιάρης, 3ος Ανδρέας Πετρόπουλος (καραγωγευς), 4ος Ελεφάντης Γιάννης; (ψάλτης και επίτροπος στην εκκλησία), 5ος άγνωστοι, 6ος  (με χωνί) Κουδουνάς Κώστας, 7ος Κώστας Φωτίου Τσώκος ή «Κωσταλέξης» (επειδή είχε δύο ονόματα), Ημικαθιστός: Τάκης Πλατανιάς (;) (βιολί), 3η σειρά: 1ος  Τσουκαλάς Βασίλειος «Φέσσας» (μαραγκός), βιολί: Στέφανος Κηρύκος (Αρχάνι), σαντούρι: Απόστολος Κλαπαδώρας, Πλατανιάς Γιώργος (σαντούρι)

Πηγή: Αναστάσιος Ηλιόπουλος, καθηγητής μουσικός
Επιμέλεια-Ανάρτηση; Τάκης Ευθυμίου

Παρασκευή, 8 Μαρτίου 2019

Σιδηρουργείο Ελάτειας


ΟΤΑΝ ΕΝΑ ΣΙΔΗΡΟΥΡΓΕΙΟ ΤΗΣ ΕΛΑΤΕΙΑΣ ΣΥΝΑΝΤΑ ΤΟΝ FR. GOYA
Του Παναγιώτης Δημάκη, υπεύθυνου ιστορικού αρχείου
Δήμου Αμφικλείας-Ελατείας

Η παιδική μνήμη, καταγράφει με ακρίβεια, στα μυστικά και ανεξερεύνητα κυτία τών εγκεφαλικών νευρώνων, τις εντυπώσεις και αναμνήσεις, πού μέλλεται, διά βίου, να μείνουν εκεί και να εμφανίζονται, απροσδόκητα, σε βάθος χρόνου. Έτσι, ο αγαπητός μας συμπατριώτης, Λευτέρης Ν. Χρέμος, ευρισκόμενος μακριά, από τήν μικρή πόλη και Πατρίδα, πού μεγάλωσε, αλλά δεν ελησμόνησε, βλέποντας, τον πίνακα τού F. Goya, αθέλητα τον συνέδεσε, με το μισοφωτισμένο υπόγειο Σιδηρουργείο, τής Ελατείας, όπου, αποτύπωσε στήν νεανική του μνήμη, πώς δενότανε το ατσάλι, με τήν σφυρηλάτηση, τήν φωτιά, το νερό, τον βόρακα, τόν Ρυθμό τής βαριάς και τού σφυριού, πού έδιναν και το νόημα τού Χρόνου, στήν μικρή κοινωνία και σε μάς επίσης. Διαβάστε το εξαίρετο κείμενό του.
ΣΙΔΗΡΟΥΡΓΕΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΑΤΕΙΑ ΣΤΑ 1950−1960
Στόν κεντρικό δρόμο τής Ελατείας (Οδός Ελάτου σήμερα, τότε ανώνυμος), στήν αντικρινή γωνιά, από εκείνη τού σπιτιού μας, απέναντι από το Κουρείο τού Σπύρου (Πίπη) Μαγγανά, τήν ταβέρνα τού μπάρμπα Πέτρου Κατσούλα, και δίπλα, στο τσαγκάρικο τού Χλωμίσιου, λειτουργούσε, το Σιδηρουργείο τού μπάρμπα Γιάννη τού Παλάντζα. Ψαρομάλλης και γαλανομάτης, με μέτριο ανάστημα, ήταν ο ιδιοκτήτης και ο αρχιμάστορας. Το εργαστήριο στεγάζονταν, σε ένα παλιό πέτρινο ημιυπόγειο κτίσμα, με πολυκαιρισμένη, κεραμιδωτή σκεπή, χωρίς ταβάνι. Το μοναδικό παράθυρο στο δρόμο, άφηνε λιγοστό φώς, να περάσει από τζάμια, καλυμμένα με στρώματα αιθάλης και σκόνη. Ένα μάλλον χαμηλό, αλλά φουντωτό πεύκο, έγερνε, πάνω από τήν αορίστου χρώματος, ξύλινη πόρτα, πού το άνοιγμα της, κατεβαίνοντας λίγα σκαλοπάτια, οδηγούσε στόν εσωτερικό χώρο. Στόν χώρο αυτόν, κυριαρχούσε μόνιμα, το ημίφως. Τις ηλιόλουστες όμως μέρες, από διάφορες τρύπες και ρήγματα, στη σκεπή, φωτεινές δέσμες, πού μέσα τους, χοροπηδούσαν, αμέτρητα μόρια καρβουνόσκονης, διαπερνούσαν τήν ζοφερή ατμόσφαιρα και άφηναν, τα λαμπερά χνάρια τους, να σέρνονται, στούς τοίχους και το χωμάτινο δάπεδο.

Τετάρτη, 6 Μαρτίου 2019

Στο πεζούλι της εκκλησίας


Στο πεζούλι της εκκλησίας
(Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα των Δικαιωμάτων των Γυναικών)
Λαογραφικά σημειώματα του Χρήστου Τούμπουρου 
 
«Μπα, παιδάκι μ’. Τι της έμελλε να πάθ’. Καρποστάλ’ και χώθ’κε μέσα στη λυκοφωλιά και της άλλαξαν τον αδόξαστο! Δοξασμένος βέβαια να ‘ναι ο Κύριος που βοήθησε να παντρευτεί, αλλά τέτοια παντρειά ξίκ’. Της μάζεψαν τα στ’μόνια και την ξεπάτωσαν στις δ’λειές». Δεν ήταν λόγια καμιάς κουτσομπόλας. Οι κουτσομπόλες δεν «έφταναν να πούνε» καλές κουβέντες για οποιαδήποτε νύφη. Τις έπιαναν με το στόμα τους και τις πέρναγαν άβρεχες πέρα απ’ τον Άραχθο, τις κολύμπαγαν στη νεροτρουβιά και τις κρέμαγαν μετά στα μανταλάκια! Στεγνωτήριο αληθινό! Δεν έμπαιναν σε καλούπι αυτές. Οι κουτσομπόλες λειτουργούσαν διαφορετικά. Είχαν τη δική τους τεχνική…
Εδώ είναι αλλιώς τα πράγματα. Οι γυναίκες βασίζονταν στην άμυνά τους. Είχαν δηλαδή αναπτύξει τρόπον τινά μηχανισμούς αμύνης. Κι αυτή η άμυνα ήταν η αναμεταξύ τους συμπαράσταση. Τόσο απλά και βέβαια αποτελεσματικά. Δεν ήταν και τόσο τυχαία η συνάντησή τους τα απογεύματα στο πεζούλι, στην εκκλησία. Ήταν το σημείο συνάντησης και ας πούμε σχεδιασμού και «χάραξης πορείας». Στην κλειστή-αγροτική κοινωνία όλες οι γυναίκες πάνω κάτω τα ίδια προβλήματα αντιμετώπιζαν. Ίδια και απαράλλαχτα. Πότε ετούτη και πότε η άλλη. Το πεζούλι λοιπόν της εκκλησίας ήταν ο χώρος όπου θα λύνονταν τα πάντα. Μια κουβέντα είναι και αυτή. Τουλάχιστον θα τα συζητούσαν και θα προσπαθούσαν να τα λύσουν. Η μια να βοηθήσει την άλλη… Με ελάχιστες επιφυλάξεις μπορούμε να πούμε πως είχαν έντονο το συναίσθημα της αλληλοβοήθειας.