"Η δάφνη & το αηδόνι"

 

Η ΔΑΦΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΑΗΔΟΝΙ

(ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ)

[Ύμνος εις τον θάνατον του Έλληνα ποιητή Διονυσίου Κόμητος Σολωμού] Μαύρισε, κύμα τον αφρό, και σεις βουνά το χιόνι. Γιατ’ ήλθε βαρυχειμωνιά και δε λαλεί τ’ αηδόνι, τ’ αηδόνι που τραγούδησε του βουνού τη ράχη. Κλάψτε βουνά και βράχοι, τ’ αηδόνι δεν λαλεί… Και συ, δαφνούλα ελληνική, φυλλόχλωρη δαφνούλα, εσύ, που τ’ άνθη σου έλουζες τη νύχτα στη δροσούλα, για να σε βλέπει όμορφη και να σε καμαρώνει πες μου, γιατί τ’ αηδόνι δαφνούλα, δε λαλεί… Του μύρισεν η άνοιξη που πλάκων’ αποπέρα και λαίμαργο θα σο ‘φυγε ψηλά μες στον αιθέρα, πρώτο να πάγει να την βρει και να την απαντήσει, γλυκά να τη φιλήσει, και να ’λθουνε μαζί. Αχ! Πότε νά ’λθ’ η άνοιξη, να ιδείς αν θα γυρίσει! Αχ! Πότε το τριαντάφυλλο, δαφνούλα μου, ν’ ανθίσει, να πας να βρεις τα φύλλα του να νιώσεις την οσμή του!… Ποιός ξεύρει την πνοή του μην εύρεις μέσα εκεί; Αχ! Πότε να ’λθ’ η άνοιξη, να λιώσουνε τα χιόνια, να πάψουν τ’ αστραπόβροντα, να ’λθούν τα χελιδόνια, για να τους πεις, δαφνούλα μου, την άσπλαχνή σου μοίρα; Ποιος ξεύρει, μαύρη χήρα, κι εκείνα τί θα πουν. Παρηγορήσου, δάφνη μου,  γιατί δεν είσαι μόνη που καρτερείς το φίλο σου, που καρτερείς τ’ αηδόνι. Να ’ξευρες πόσα κόκαλα και σπλάχν’ ανδρειωμένα στο μνήμα ξαπλωμένα με σε το καρτερούν.

"Η κατάρα της Αθηνάς" Λόρδος Μπάυρον

 «Η ΚΑΤΑΡΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ»  Λόρδος Μπάυρον

(Του καθηγητή Πάνου Καραγιώργου)

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η κατάρα της Αθηνάς (The Curse of Minerva), μία από τις νεανικές ποιητικές δημιουργίες του φιλέλληνα ποιητή λόρδου Μπάυρον, παραμένει λησμονημένη και σχεδόν άγνωστη. Το ποίημα αυτό γράφηκε τον Μάρτιο του 1811 στην Αθήνα, κατά τη διάρκεια του πρώτου ταξιδιού τού 23χρονου ποιητή στην Ελλάδα. Ένα αττικό δειλινό λοιπόν ο Μπάυρον, όπως θα έκανε και κάθε ξένος περιηγητής στον τόπο μας, ανέβηκε προσκυνητής στον ιερό βράχο για να θαυμάσει το αρχαίο κάλλος, αλλά έφριξε από αγανάκτηση και περιέπεσε σε θλίψη, όταν αντίκρισε καταστραμμένο και λεηλατημένο το ναό της Αθηνάς και την Καρυάτιδα να λείπει από τη θέση της. Ήταν νωπή ακόμα η ιεροσυλία που είχε διαπράξει ο Σκωτσέζος λόρδος ‘Ελγιν.

Ο αρχαιοκάπηλος αυτός ευπατρίδης, τον καιρό που ήταν έκτακτος πρεσβευτής της Βρετανίας στην Κωνσταντινούπολη (1799-1803), κατάφερε να αποσπάσει ειδικό φιρμάνι από την Υψηλή Πύλη, που επέτρεπε στους ανθρώπους του να ανεβοκατεβαίνουν ανενόχλητοι στην Ακρόπολη και να αρπάζουν ό,τι έργο τέχνης της αρχαιότητας είχε απομείνει ακόμα από τις κατά καιρούς επιδρομές των βαρβάρων. Έφτασε μάλιστα στο σημείο ο ‘Ελγιν να εγκαταστήσει και σκαλωσιές ακόμα γύρω από τον Παρθενώνα και με συνεργείο εργατών ξεκόλλησε πολλά αγάλματα του αετώματος και ολόκληρες ανάγλυφες παραστάσεις από τις μετόπες του! Αυτά καθώς και άλλα έργα τέχνης, αγγεία και ευρήματα από διάφορες αρχαιολογικές περιοχές της Ελλάδας, άλλα κλεμμένα και άλλα αγορασμένα αντί πινακίου φακής, φορτώνοντάς τα σε καράβι, ο Έλγιν τα έστειλε κατά διαστήματα στο Λονδίνο, όπου και δημιούργησε την πιο πλούσια ιδιωτική αρχαιολογική συλλογή. Υπολογίζεται ότι συνολικά είχε στείλει 253 τεμάχια αρχαιολογικής αξίας. Αργότερα, όταν ο λόρδος πτώχευσε, αναγκάστηκε να βγάλει στο σφυρί τη συλλογή του, που την αγόρασε το κράτος για το Βρετανικό Μουσείο, όπου πολλά τεμάχιά της βρίσκονται και σήμερα.

"Μιά μικρή φωλιά χελιδονιών"

«ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΦΩΛΙΑ ΧΕΛΙΔΟΝΙΩΝ»

[Του +Λουκά Κούσουλα *]

Ο  Λουκάς Κούσουλας, Δντής, στο Γυμνάσιο Αγίου Γεωργίου Φθιώτιδας το σχ. Έτος 1963-64**

Τον καιρό που ήταν απλό να ζητάει κανείς από την… άνοιξη, ανάμεσα στα πολλά και διάφορα καλά της ο ποιητής ήθελε, πάνω απ’ όλα, αυτό:  “μια μικρή φωλιά χελιδονιών στο σπίτι ”!

       Δεν ήταν, φαντάζομαι, τόσο δύσκολο το χατήρι του…

Για μία, και δύο και περισσότερες χελιδονοφωλιές σε μπαλκονάκια και παραθύρια ! Χελιδόνια ήμερα και πετροχελίδονα, δίκαια και πλούσια μοιρασμένα στα σπίτια του χωριού, όλα, χτίζανε τις φωλιές τους, αχ- και δε λέρωναν τα πατώματα, και δε μάζευαν ζωύφια, ενοχλητικά και ανθυγιεινά για τις προκομένες νοικοκυράδες!  Τ’ ακούτε σεις; Ενοχλητικά κι ανθυγιεινά τα χελιδονάκια!                                

     Τ’ ανοιξιάτικα πρωινά, σαν άρχιζαν, ξαφνικά, το κελάδημά τους, στον ουρανό και στα σύρματα, μακάρι και κολασμένος να ήσουν, αναγάλιαζε η καρδιά σου και γινόσουν πάλι παιδί.

    Που τέτοιες πολυτέλειες πια. Κάθε χρόνο όλο πιο λίγα, τριάντα ήδη χρόνια, δεν είναι μακριά, φοβάμαι, ο καιρός που θα λείψουν ολότελα απ’ τα ουράνια.

Η Προσγείωση

Η   Π Ρ Ο Σ Γ Ε Ι Ω Σ Η

[Του Μπάμπη Τσέλου, δασκάλου-λογοτέχνη-ζωγράφου]]

1^ος έπαινος ποίησης «ΔΕΥΚΑΛΙΩΝ» 2013

Απίστευτη εποχή

προμηνύει το τέλος.

Η βιολογική μας εξέλιξη δεν συμβαδίζει με την κοινωνική.

Τα σημάδια του χρόνου μας τα βλέπουμε μόνο στα πρόσωπα των παλιών συμμαθητών μας.

Είμαστε οι τελευταίοι οικογενειάρχες και τα παιδιά μας οι τελευταίοι εραστές.

Βρισκόμαστε στην εποχή της κατάρρευσης.

Κι ήθελα να ξέρεις.

Όταν το όνειρο και ο ορίζοντας συμπίπτουν συνθλίβεσαι.

Η απότομη προσγείωση είναι αυτή που μας τσακίζει.

Ο μεγαλύτερος πάταγος ακούγεται όταν πέφτουμε  απ'  τις ψευδαισθήσεις μας.

Mη φοβάσαι ακόμα κι όταν πέφτεις.

Για να αναπηδήσεις πρέπει να πατήσεις πρώτα στη γη.

Αν βρεις πάτο

όσο πιο δυνατά πέφτεις τόσο πιο πολύ εκτινάσσεσαι.

Η ζωή δεν έχει ταβάνι μήτε πάτωμα.

Η ζωή έρχεται μόνο μια φορά

ώστε να μας δίνει το άλλοθι να μη συμβιβαστούμε.

Αντίπαλος είναι ο ίδιος μας ο εαυτός.

Αν δεν αρνηθείς τον εαυτό σου δεν μπορείς να τον νικήσεις.

Είναι δύσκολο να ελευθερωθούμε από σκλαβιά που εμείς οι ίδιοι έχουμε δημιουργήσει.

Ο κάθε άνθρωπος ακολουθείται από τρεις ζωές

εκτός και αν καταφέρει να γνωρίζει τον εαυτό του!

Όταν χαμογελάσεις μπροστά στον καθρέφτη σου με ειρωνεία

αρχίζεις να γνωρίζεις τον εαυτό σου.

Κάθε στιγμή μάς δίνει την ευκαιρία να ξαναξεκινήσουμε.

Στην αναμονή το λεπτό  διαστέλλεται.

Σε ένα δευτερόλεπτο παίρνονται οι μεγαλύτερες αποφάσεις.

Όταν τολμάμε βηματίζουμε.

Γι αυτό.

Μη μετράς πόσες φορές έπεσες. Να μετράς πόσες φορές εκτινάχθηκες.

Να ξέρεις.

Το ομορφότερο τοπίο έχει το γνωστότερο χώμα.

Σ’ αυτό όταν πέφτεις  ξανασηκώνεσαι.

               ΦΟΙΒΟΣ  ΒΡΑΧΙΝΟΣ  (Μπάμπης Τσέλος)

Στον Αθανάσιο Διάκο

ΣΤΟΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟ ΔΙΑΚΟ

(Το έγραψε και το απάγγειλε ο Αριστοτέλης Προβελέγγιος στις 23/4/1903

στ’ αποκαλυπτήρια του ανδριάντα του Θανάση Διάκου στη Λαμία)

 Ο μαρμάρινος ανδριάντας του Θανάση Διάκου στη Λαμία
έργο του γλύπτη Ιωάννη Καρακατσάνη 

Από ποιο κόσμο εφάνηκες λευκός ωσάν το χιόνι,

και ρίγος και συγκίνησης αγία μας υψώνει;

Ήλθες από το Πάνθεον το μαρμαροχαμένο,

που ήρωες και εθνομάρτυρες φωτοβολούν τριγύρω

και πλέουνε σε θυμίαμα και σε λατρείας μύρο

και φτερουγίζει ανάλαφρα σαν άσμα μαγεμένο;

Απ’ την καρδιά επήδησες του Γένους την αιώνια,

που της σκλαβιάς την άγιασαν τα σκοτεινά τα χρόνια,

και μέσα στης αγάπης της το ακοίμητο καμίνι,

πιο θαυμαστούς τους ήρωας, πιο ωραίους μεταχύνει;

Και σαν μια πάχνη ολόφωτη τριγύρω την απλώνει

και σ' ηλιοστάλακτον βωμόν αθανασίας στηλώνει;

Από κει μέσα επήδησες και λάμπεις στον αιώνα!

εσύ που μόλις άστραψες στον ιερόν αγώνα,

κ’ εχάθης σαν ουράνιο φως από της γης τα μάτια,

για να στολίσεις τ’ άφθαρτα της δόξης μας παλάτια!

Εσβήστηκες! αλλ’ έμεινεν απ’ τα μαρτύριά σου

μια θεία λάμψις. Έσβησες! αλλά την ομορφιά σου,

που σου ‘καψαν, σου χάλασαν απίστων άγρια χέρια,

μ’ αγάπη που την φύλαξεν ανέγγικτον, ακέρια

του γένους η πιστή καρδιά και την χαρίζει τώρα

στην τέχνη την αθάνατη, στων Ηλυσίων τη χώρα.

Καραϊσκάκης & Παλαμάς

Καραϊσκάκης & Παλαμάς

(του Δημήτρη Σταμέλου)

«Ο  στρατάρχης της Ρούμελης θα μπορούσε να φαντάξει

σαν ένας κλώνος ίσα ολόισ’ από το δέντρο των Αχιλλέων»

Ο ποιητής ανυψώνει στους ημίθεους τον ήρωα, μα δεν προλαβαίνει να συνθέσει το έπος που ήθελε για τον Αχιλλέα της Ρωμιοσύνης.

Ο Καραϊσκάκης υπήρξε για τον Παλαμά «του Γένους το Καμάρι», που είχε «κάτι τι το αρχαγγελικόν, εωσφορικόν, ταξιαρχικόν, αρχιστρατηγικόν». Θα τον αποκαλέσει "Αχιλλέα της Ρωμιοσύνης", αλ­λά θα υπογραμμίσει, πέρα από τη γενναιότητα και το ήθος του και την ανθρώπινη διάσταση του, λέ­γοντας «ο Καραϊσκάκης υπήρξεν ό,τι είπεν ο μέγας Ναπολέων δια τον Γκαίτε: Ένας άνθρωπος!».

Το θάμασμα

ΤΟ ΘΑΜΑΣΜΑ

Του Γιάννη Σαντάρμη απόσπασμα απ’ την ανέκδοτη ποιητική 

συλλογή: «Θανάσης Διάκος, ο Μάρτυρας της Λευτεριάς».

 

«Πιο πολύ ευχαριστημένος (ο Διάκος στο Μοναστήρι)

απ’ το βουνίσιο αέρα, παρά απ’ τα βιβλία». FINLAY

                                                                            

Οι κλέφτες απ' τον Κόρακα κι απ' τα ψηλά Βαρδούσια

στην Αρτοτίνα ροβολάν, στον Αγιο-Γιάννη πάνε,

στο μοναστήρι φτάνουνε, στο γούμενο φωνάζουν.

  -Κατέβα κάτου, γούμενε, κατέβα για ν’ ανοίξεις,

να μπούνε μέσα τα παιδιά, να μπουν τα παλικάρια.
Την πόρτ’  ανοίγει ο γούμενος, τη θύρα ξεκλειδώνει.

-Καλώς τον Τσαμ-Καλόγερο, καλώς τα παλικάρια.

Μπαίνει ο Τσάμης  Καλόγερος, ο πρώτος καπετάνιος,

και το πρωτοπαλίκαρο τον ακλουθάει ο Γούλας,

πίσω μπαίνουν κι οι αρματολοί, πίσω μπαίνουν κι οι κλέφτες,

πενήντα παλικάρια αυτοί, πενήντα ‘ναι λεβέντες.

Και το καπρούλι  αδρασκελάν, στην εκκλησιά περνάνε,

κερί κολλάν στην Παναγιά, κερί στον Αγιο-Γιάννη

και τον αφέντη το Χριστό  τον τριπλοπροσκυνάνε.