TREILER

Το παρόν Ιστολόγιο έχει σκοπό να περισώσει & να προβάλλει τη ρουμελιώτικη ιστοριολαογραφία -

Σάββατο, 28 Μαρτίου 2015

Αντώνης Στανίτσας & Μεγάλη Κάψη

Αντώνης Στανίτσας και Μεγάλη Κάψη
ή στη μνήμη ενός ξεχασμένου σπουδαίου αγιογράφου
Ν. Παπαδιονυσίου
 
15Αυγούστου του 2012, μια από τις λίγες ημέρες που είχα τη δυνατότητα να επισκέπτομαι το χωριό μου την Μεγάλη Κάψη της Δυτικής Φθιώτιδας και αυτό μόνο όταν απρόοπτα γεγονότα δεν μου το αποκλείουν, άνοιξα το εικονοστάσι του παλιού αλωνιού, κάτω από τον σύγχρονο Αη Λια, στο παλιό, κλειστό μονοπάτι για Μητσάρα-Μερκάδα, ασπρισμένο από την ευγενή προσπάθεια κάποιων να συντηρηθεί.
Βέβαια η πρόσβαση σ’ αυτό φραζόταν από κομμένα κλαδιά και σκουπίδια που απερίσκεπτα κάποιοι πετούν.
Μετά πάνω από πενήντα χρόνια, θέλησα ν΄ ανάψω το καντηλάκι του, συνηθισμένη μου παιδική πρακτική στον απογευματινό περίπατο, μέχρι τα 15-16 μου.
Τότε, μετά τόσα πολλά χρόνια, ξαναείδα μαζί με τ΄ άλλα εικονίσματα κι΄ ένα μικρό αντίγραφο της εικόνας της Παναγίας της Ελευθερώτριας αλλοιωμένο από τον καιρό.
Ξαφνιάστηκα ευχάριστα καθώς την είχα ξεχασμένη..
Την πασίγνωστη στο πανελλήνιο εικόνα σχεδίασε το 1948 με 49 ο Αντώνης Στανίτσας, φίλος της οικογένειας των γονιών μου, αγιογράφος, κτήτορας της ομώνυμης Μονής γυναικών στον Κοκκιναρά της Κηφισιάς, εμπνευσμένος απ΄ την συμπαράστασή της να περάσουν όπως τότε φαινόταν και ελευθερωθεί η χώρα απ΄ όλα της τα δεινά  πόλεμο και κατοχή, εμφύλιο.
Στη Μονή όπου διέμεινε μέχρι τον θάνατό του, ίδρυσε και το «Φιλανθρωπικό Ίδρυμα Αντωνίου Στανίτσα ‘Παναγία η Ελευθερώτρια’».
Τελευταία φορά που τον είδα και μετά πολλά χρόνια, ήταν εκεί στη Μονή, περίπου το 1980, όταν ανεβήκαμε για τον σκοπό αυτό με την σύντροφό μου.
Οι πέτρες που χρησιμοποιήθηκαν για να κτιστεί η Μονή είχαν έλθει κατά τις προδιαγραφές του, απ΄ όπου γης πολέμησαν ή βρίσκονταν Ελληνικά χριστιανικά στρατεύματα. Πάνω τους, πελεκημένες καθώς είναι, οι «πελεκάνοι» ή λιθοξόοι σκάλιζαν τον τόπο προέλευσής τους: Ελ Αλαμέιν, Σαγγάριος, Ρούπελ, Ρίμινι, Κορέα, άλλα τοπωνύμια Ελληνικών και ξένων περιοχών..
Ο θείος- αδελφός Βαγγέλης Υφαντής, έστειλε μια πέτρα από τα Γρεβενά όπου υπηρετούσε τη θητεία του σαν έφεδρος αξιωματικός πεζικού..
Δυο- τρεις φορές, η οικογένειά μου μαζί με τον Βαγγέλη, εμένα νήπιο ή μικρό παιδάκι, ανέβηκε στον ερημικό τότε Κοκκιναρά του 1951-52-53, βοσκοτόπι τότε, υπό τύπο εκδρομής,  βοσκοτόπι τότε, με πρόσκληση του κτήτορα και παρακολούθησε την εξέλιξη της ανέγερσης της Μονής, όπως μας ξενάγησε ο ίδιος.
Ιερά Μονή Παναγία η Ελευθερώτρια στον Κοκκιναρά (φωτό από Internet)
Ο αγιογράφος που σπούδασε Νομικά και παραθέρισε κι΄ επισκεπτόταν την Μεγάλη Κάψη καλεσμένος από την οικογένειά μου και τον Στυλιανό και Βαγγέλη Υφαντή, ήταν αδελφός του Λεωνίδα Στανίτσα, ζαχαροπλάστη. Ο τελευταίος νυμφεύτηκε την Μεγαλοκαψιώτισα συγχωριανή Αικατερίνη Τσακτάνη με προξενιό της μάνας μου Δέσπως. Με τα όποια κέρδη τους από το ζαχαροπλαστείο τους στο κέντρο του Πειραιά, στην πλατεία Κοραή, δίπλα στο παλιό καφενείο "των Κυνηγών" χρηματοδότησαν μέρος του κτητορικού κόστους της Μονής.
Την εικόνα φαίνεται τοποθέτησε στο εικονοστάσι ο ίδιος αρχές της πρώτης 5ετίας του 1950, έχοντας φέρει και μοιράσει στο χωριό λίγες μικρές reproduction με το έντονο πνεύμα της θρησκευτικότητας που τον διακατείχε.
Η Παναγία η Ελευθερώτρια σχεδιασμένη σε Βυζαντινό στυλ στη Μητρόπολη του Ναυπλίου, τον Άγιο Γεώργιο.
Κάτω, μικρό αντίγραφο αυτής του Αντώνη Στανίτσα σς Αναγεννησιακό στυλ
Το πρωτότυπό της, αυτό της πάνω εικόνας, βρίσκεται στη Μονή, στον Κοκκιναρά. Πολλά μικρά ή μεγάλα αντίγραφά της, όπως αυτό στη Μητρόπολη του Ναυπλίου, τον Αη Γιώργη, είναι διεσπαρμένα όπου και ελληνισμός.
Πολύ άσχημη εντύπωση μου προξένησε το γεγονός ότι ψάχνοντας στο Internet ότι σχετικό με τον αγιογράφο και  κτήτορα, πραγματικό πιστό και κοσμοκαλόγερο, δεν βρήκα σχεδόν τίποτε αξιόλογο που να τον αφορά ονομαστικά για την εικόνα του, την κτητορική του προσπάθεια, το βίο του, τις δαπάνες του για το έργο του. Βρήκα όμως ονόματα άσχετα για μένα τουλάχιστον, απ' αυτά που ξεχνά κανείς αμέσως,  σαν μέλη Δ.Σ. του ιδρύματος που έγινε χωρίς ν΄ αναφέρεται καν ποιος το ίδρυσε, άλλες Μονές με την ίδια ονομασία και τους κτήτορές τους.
Την μόνη αναφορά, ομολογουμένως ελλιπέστατη, που βρήκα ήταν αυτή του Δήμου Κηφισιάς:
ΔΗΜΟΣ ΚΗΦΙΣΙΑΣ
Ιερός Ναός Παναγίας Ελευθερώτριας
Ο Ιερός Ναός της Παναγίας της Ελευθερώτριας βρίσκεται στην Πολιτεία και συγκεκριμένα στη συμβολή των οδών Κοκκιναρά και Αρεταίου. Σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες, κτίστηκε το 1944 (!!!) από τον Αντώνιο Στανίτσα. Οι αγιογραφίες αποπερατώθηκαν περίπου το 1987 από τον αγιογράφο Ευάγγελο Δεληγιάννη.
Επιμέλεια-Ανάρτηση: Τάκης Ευθυμίου



Δεν υπάρχουν σχόλια: