Οι χανιτζήδες δυτικής Φθιώτιδας

 

ΟΙ ΧΑΝΙΤΖΗΔΕΣ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ

Ένα επάγγελμα που ξεθώριασε στην αχλύ του χρόνου

[Του Τάκη Ευθυμίου]

                                                                               Ο χανιτζής Γιώργος Κίτσος (1850) και η σύζυγός του Αγγελική 

Ο χανιτζής δεν ήταν απλώς ένας καφετζής ή ένας ξενοδόχος. Ήταν ένα επάγγελμα σύνθετο, που σήμερα δεν υπάρχει. Ήταν ταυτόχρονα μάγειρας, ξενοδόχος, σταβλίτης, κτηνίατρος, πεταλωτής, έμπορος, τραπεζίτης, ταχυδρόμος και συχνά, δικαστής και προστάτης. Στη δυτική Φθιώτιδα παλιά υπήρχαν οι εξής χανιτζήδες που διατηρούσαν και διαχειρίζονταν χάνια:  Χάζος, Κουτσαβδής, Σκαργιώτης, Παπανικολάου, Γιανάκαινα, Παταργιάς, παπα-Σακελλάρης, Λιανιός, Κολοκύθας, Κίτσιος, Γκίκας, Παύλος Μιχαήλ, Γεωργαντάς, Πατρίκαλος, Θεοδοσόπουλος, Φώτης Πανέτσος, Σακελλάρης, Λάγιος Αθανάσιος, Κούκουνας Αριστείδης, Μαλαβέτας Δημήτριος, Κόντης Κωνσταντίνος, Μπαρτσώκας Αριστείδης, Ανδρίτσος, Στεργιάκης, Θεμιστοκλής Παπαστάμος, Φλώρος, Θανάσης Καλογήρος, Γιώργος Ραχούτης, Δημάκης.

Πίσω από κάθε όνομα κρύβεται μια οικογένεια, μια ιστορία, μια περιουσία που χτίστηκε και χάθηκε πάνω στον δρόμο. Ο χανιτζής ήταν ο πιο σημαντικός άνθρωπος του χωριού μετά τον παπά και τον δάσκαλο, γιατί από τα χέρια του περνούσε όλη η κίνηση, όλα τα νέα, όλα τα χρήματα.

Αγιωργίτες γκλιτσάδες

 

Αγιωργίτες ξυλογλύπτες – Οι γκλιτσάδες του χωριού

[Του Τάκη Ευθυμίου]

Σ

το χωριό μου τον Άη Γιώργη Φθιώτιδας,  έζησαν άνθρωποι με μεράκι και χέρι ευλογημένο. Ήταν οι Αγιωργίτες ξυλογλύπτες, οι γκλιτσάδες, που έδιναν ψυχή στο ξύλο και χάραζαν πάνω του τον καημό, τη χαρά και την πίστη τους.

Ο Γιάννης Αλεξίου, ο Βαγγελός Ευθυμίου, ο Γιώργος Υφαντής, ο Γιώργος Κολοκύθας και ο Δημήτρης Υφαντής όλοι τους αείμνηστοι, σμίλεψαν με υπομονή και αγάπη έργα μοναδικά. Από τα χέρια τους γεννήθηκαν γκλίτσες, ρόκες, αδράχτια, σφοντύλια και βλοερά — μικρά θαύματα που μοσχοβολούν χωμάτινη αρχοντιά και λαϊκή ψυχή.

Οι σημερινοί συνεχιστές τους, ερασιτέχνες ίσως μα όχι λιγότερο εμπνευσμένοι —  ο Γιάννης Β. Γόνης, ο Βασίλης Ι. Ευθυμίου κι άλλοι — κρατούν ακόμα τη σπίθα της τέχνης ζωντανή. Και όλοι τους, όπως κι οι παλιοί, ονομάζονται «γκλιτσάδες», γιατί η γκλίτσα ήταν το κύριο έργο και το καμάρι τους.

Παπαδάσκαλος

 

Παπαδάσκαλος – Μια Πολυδιάστατη μορφή της παλιάς Ελλάδας

Ήταν χρόνια δύσκολα εκείνα, φτωχά και τραχιά, τότε που ο λόγος του Θεού και το φως της γνώσης βάδιζαν μαζί, μέσα από τα ίδια χέρια και την ίδια ψυχή. Στα χωριά μας, όπου η αγραμματοσύνη απλωνόταν σαν σκιά, φάνηκαν οι πρώτοι παπαδάσκαλοι, μορφές ιερές και τιμημένες, που σήκωσαν στους ώμους τους τον σταυρό της διδασκαλίας και της πίστης.

Με ράσο μαύρο, καλυμμαύκι στο κεφάλι και καρδιά γεμάτη φλόγα, γύριζαν τα χωριά κρατώντας το Ευαγγέλιο στο ένα χέρι και την κιμωλία στο άλλο. Ούτε μισθούς γνώριζαν ούτε ωράρια· ζούσαν με τα λίγα, με τα δώρα της αγάπης των χωρικών — ένα κοτόπουλο, λίγα αυγά, καμιά φραντζόλα ψωμί — μα το χαμόγελό τους ήταν γεμάτο ευγνωμοσύνη. Γιατί ήξεραν πως δεν δούλευαν για το ψωμί, μα για την ψυχή του τόπου.

Στο χωριό μου, θυμούνται ακόμα με συγκίνηση τους δυο παπαδάσκαλους: τον παπαλίτα της Ζιώψης και τον παπαγιώργη του Αη Γιώργη. Άνθρωποι ακούραστοι, με πνεύμα φωτεινό και πίστη βαθιά, ύψωσαν σχολεία, οργάνωσαν εκκλησιές, στάθηκαν δίπλα στους φτωχούς και στα παιδιά τους σαν πατέρες αληθινοί. Με μια βέργα στο χέρι και μια προσευχή στα χείλη, πάλευαν να φέρουν φως εκεί που πριν βασίλευε το σκοτάδι της αμάθειας.

"Βελούχι μου περήφανο" βιβλίο τοπικής ιστορίας

                                  ΜΙΑ ΣΤΑΛΑΓΜΑΤΙΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Οι περιοδείες του Αλή Πασά στη Ρεντίνα & στη "Βρύση Καρφή"

 

Οι  περιοδείες

του Αλή Πασά στη Ρεντίνα  και στη «Βρύση Καρφή»

 

                                                        του Λεωνίδα Ιωάννου Καρφή

                                                                                               Αντιστρατήγου ε.α.   

                                   

Ο Αλή Πασάς και το Πασαλίκι των Ιωαννίνων

 

   O Aλή Πασάς γεννήθηκε το 1744, στο Τεπελένι, από μητέρα Ελληνίδα, που λεγόταν Χάμκω. Το 1788 ο Σουλτάνος τον διόρισε Πασά των Ιωαννίνων, με δικαιοδοσία και στην Στερεά Ελλάδα. ‘Ήταν  ατίθασος και τύραννος και αποκαλούνταν «Λιοντάρι των Ιωαννίνων». Στην αυλή του εκπαιδεύτηκαν και υπηρέτησαν, ο Ανδρούτσος, ο Καραϊσκάκης, ο Πανουργιάς, ο Κίτσος Τζαβέλας, ο Κωλέττης, ο Βηλαράς,  κ.α.

   Το 1820 ο Αλή Πασάς αρνήθηκε να υπακούσει στον Σουλτάνο  και θεωρήθηκε επικίνδυνος. Τον Ιανουάριο 1822 ο Σουλτάνος  απέστειλε  τον Κιοσέ Μεχμέτ Πασά για τη σύλληψή του.  Ο Αλή Πασάς για να αποφύγει τη σύλληψή του  κατέφυγε στο μοναστήρι του Αγίου Παντελεήμονα, κοντά στη Λίμνη Ιωαννίνων, όπου και σκοτώθηκε, στις 24 Ιανουαρίου 1822,  σε συμπλοκή, με τουρκικό απόσπασμα.     

 

Οι περιοδείες του Αλή Πασά

 

   Ο Αλή Πασάς, κάθε χρόνο, από το 1788,  επισκέπτονταν τις Λουτροπόλεις Σμοκόβου και Υπάτης  και στη συνέχεια έκανε περιοδείες στις περιοχές  Τυμφρηστού και Αγράφων,  για  έλεγχο και παγίωση της εξουσίας του. Διανυκτέρευε σε αρχοντικά των κοτζαμπάσηδων. Τον συνόδευε πάντοτε πολυπληθής συνοδεία. Οι περιοδείες του, για λόγους ασφαλείας του, δεν ανακοινώνονταν, ήταν μυστικές και αιφνιδιαστικές.

   Την συνοδεία του αποτελούσαν: «γιατροί, γραμματικοί, αξιωματούχοι και επίλεκτο στρατιωτικό τμήμα σωματοφυλάκων». Ο Αλή Πασάς συνήθιζε να μεταφέρει μαζί του και όλα τα είδη της ανατολίτικης χλιδής: «μαξιλάρια μεταξένια, χρυσοκέντητα και πολύχρωμα, ναργιλέδες χρυσούς και ασημένιους,  γούνες πανάκριβες,  και  σκηνές αρχοντικές,  με πολυτελέστατες επιπλώσεις». Είχε πάντοτε μαζί του  και  τις παλλακίδες του, για  να  τον περιποιούνται στοργικά  και να  τον φροντίζουν.

"ΔΥΤΙΚΗ ΦΘΙΩΤΙΔΑ - ο τόπος, οι άνθρωποι και τα έργα τους", βιβλίο του Βασίλη Κανέλλου

 

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ:

«ΔΥΤΙΚΗ ΦΘΙΩΤΙΔΑ – ο τόπος, οι άνθρωποι και τα έργα τους»

του ΒΑΣΙΛΗ ΚΑΝΕΛΛΟΥ

Η παρουσίαση ενός βιβλίου σαν το «ΔΥΤΙΚΗ ΦΘΙΩΤΙΔΑ – ο τόπος, οι άνθρωποι και τα έργα τους» δεν μπορεί να είναι μονάχα μια απλή παράθεση στοιχείων και πληροφοριών. Είναι περισσότερο ένα προσκύνημα μνήμης. Μια κατάθεση ψυχής απέναντι σε έναν τόπο που κουβαλά ιστορία αιώνων και απέναντι σ’ έναν άνθρωπο που αφιέρωσε τη ζωή του στο να κρατήσει αυτή τη μνήμη ζωντανή. Με την παρουσίαση του βιβλίου τιμούμε ταυητόχρονα έναν τόπο και έναν δημιουργό.

Με τον Βασίλη Κανέλλο με συνδέει μια πορεία μακρόχρονη, γεμάτη κοινές αγωνίες, αναζητήσεις και όνειρα για τον πολιτισμό αυτού του τόπου. Μέσα από αυτή τη διαδρομή γνώρισα έναν άνθρωπο που δεν συμβιβάστηκε ποτέ με τη λήθη. Έναν ακούραστο ερευνητή, που έσκυψε με ευλάβεια πάνω από τις ρίζες της Δυτικής Φθιώτιδας και αφουγκράστηκε τον παλμό της ιστορίας της. Έναν άνθρωπο που δεν αρκέστηκε να ζήσει μέσα στον τόπο του, αλλά θέλησε να τον διασώσει, να τον φωτίσει, να τον παραδώσει ακέραιο στις επόμενες γενιές.

Γιατί αυτό ακριβώς είναι τούτο το βιβλίο. Δεν είναι μια ψυχρή ιστορική καταγραφή. Δεν είναι μια απλή λαογραφική μελέτη. Είναι ένας ζωντανός οργανισμός μνήμης. Είναι μια κιβωτός που διασώζει πρόσωπα, τοπία, φωνές, ήθη, κόπους, αγώνες και θυσίες. Είναι η ίδια η ψυχή της Δυτικής Φθιώτιδας αποτυπωμένη σε λέξεις.

Μαραντόνα: Το χέρι του θεού ως εκίκηση

 

ΤΟ ΧΕΡΙ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΩΣ ΕΚΔΙΚΗΣΗ

Μεξικό, καλοκαίρι του 1986. Ο ήλιος έκαιγε αλύπητα πάνω από την Πόλη, μετατρέποντας το στάδιο Αζτέκα σε έναν τεράστιο κρατήρα γεμάτο φως, ιδρώτα και προσμονή. Περισσότεροι από εβδομήντα χιλιάδες άνθρωποι είχαν γεμίσει τις εξέδρες, δημιουργώντας έναν βόμβο που έμοιαζε με ήχο θύελλας. Σημαίες κυμάτιζαν στον αέρα, τύμπανα αντηχούσαν ασταμάτητα και οι φωνές χιλιάδων λαρυγγιών ενώνονταν σε μια ενιαία κραυγή. Όμως κάτω από αυτή τη γιορτή του ποδοσφαίρου υπήρχε κάτι σκοτεινότερο. Κάτι που δεν φαινόταν στις τηλεοπτικές κάμερες και δεν μπορούσε να αποτυπωθεί στα στατιστικά ενός αγώνα. Στο χορτάρι του Αζτέκα δεν επρόκειτο να συγκρουστούν μόνο δύο εθνικές ομάδες. Θα συγκρούονταν δύο μνήμες, δύο τραύματα και δύο διαφορετικές εκδοχές της ιστορίας.

Τέσσερα χρόνια νωρίτερα, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από το Μεξικό, στα παγωμένα και αφιλόξενα νησιά των Φώκλαντ, είχε διεξαχθεί ένας πόλεμος που κράτησε λίγες μόνο εβδομάδες, αλλά άφησε πληγές που δεν θα έκλειναν ποτέ πραγματικά. Για τον υπόλοιπο κόσμο ήταν μια σύντομη στρατιωτική σύγκρουση ανάμεσα στην Αργεντινή και τη Μεγάλη Βρετανία. Για τους Αργεντινούς, όμως, ήταν κάτι πολύ περισσότερο. Ήταν μια εθνική ταπείνωση χαραγμένη βαθιά στη συλλογική τους συνείδηση. Χιλιάδες νεαροί στρατιώτες, πολλοί από αυτούς σχεδόν παιδιά, στάλθηκαν στα νησιά με ελλιπή εξοπλισμό, ελάχιστη εκπαίδευση και μια αφελή πίστη ότι υπηρετούσαν έναν δίκαιο σκοπό. Βρέθηκαν αντιμέτωποι με το ψύχος, την πείνα, την εξάντληση και έναν εχθρό πολύ καλύτερα οργανωμένο και προετοιμασμένο.

Η πραγματικότητα για τον Αχιλλέα

 

Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΧΙΛΛΕΑ, 

Ο ΤΡΩΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ Η ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ

5/13/2026

 

Ανοιχτή επιστολή και η συνεχής έρευνα
Προς Συναδέλφους και Φίλους του Συμβουλίου Αχιλλέα –
Φθιώτιδας, Φαρσάλων και Θεσσαλίας

Δρ Τζέιμς Μπριάνας
Πρόεδρος Ιδρύματος Αχιλλέα​

Έχουμε διανύσει μεγάλη απόσταση τα τελευταία 20 χρόνια προσπαθώντας να κατανοήσουμε και να εκτιμήσουμε καλύτερα την κληρονομιά που ο ήρωάς μας Αχιλλέας και ο Τρωικός Πόλεμος έχουν προσφέρει στην ένδοξη ιστορία της πατρίδας μας, της Ελλάδας. Θυμάμαι καθαρά το πρώτο συνέδριο που πραγματοποιήσαμε για τον Αχιλλέα τον Ιούνιο του 2014 στη Λαμία. Είχαμε σχεδόν 100 άτομα παρόντα. Το βιβλίο των 150 σελίδων που δημιουργήσαμε παρείχε όχι μόνο τις ομιλίες που παρουσιάστηκαν, αλλά και εξαιρετικές έγχρωμες φωτογραφίες και στατιστικά αποτελέσματα από 10 ερωτήσεις στις οποίες απάντησαν οι συμμετέχοντες. Πολλοί από εσάς είχατε τη δική σας ιδέα για το πού βρίσκεται η πατρίδα του Αχιλλέα, η Φθία. Κάποιοι έλεγαν Λαμία ή Λιμογάρδι, άλλοι Άγιος Γεώργιος κατά μήκος του δυτικού ποταμού Σπερχειού ή στη Μακρακώμη, άλλοι Δομοκό ή Μελιταία, κάποιοι Πελασγία, κάποιοι Αλμυρό και άλλοι, όπως εγώ, στα Φάρσαλα. Έκτοτε, η συνεχιζόμενη έρευνά μου έχει δείξει ότι πολλοί μελετητές, αρχαιολόγοι και άλλοι συγγραφείς έχουν γράψει τόσα πολλά για τον Τρωικό Πόλεμο και τους βασιλιάδες του που δεν ξέρουμε ποιον να πιστέψουμε. Κάποιοι μάλιστα συνεχίζουν να λένε ότι η Ιλιάδα, ο Τρωικός Πόλεμος, ο Αχιλλέας και οι βασιλιάδες και οι διοικητές είναι μυθικά πρόσωπα, μια ιστορία μυθοπλασίας. Από τις ερωτήσεις που θέσαμε κατά τη διάρκεια του πρώτου μας συνεδρίου, το 95% από εσάς πίστευε ότι ο Αχιλλέας και ο Τρωικός Πόλεμος ήταν πραγματικότητα, όχι μυθολογία. Και είχατε δίκιο, όπως πίστευαν και οι πρόγονοί μας πριν από 2000 χρόνια. Η έρευνά μου, καθώς και άλλων μελετητών, δείχνει ότι από ανασκαφές στην Τροία, αρχαίες πηγές, συμπεριλαμβανομένων των χεττιτικών πινακίδων, ο Τρωικός Πόλεμος είναι ιστορικό στοιχείο και όχι μια φανταστική ιστορία που επινοήθηκε από έναν περιπλανώμενο αοιδό. Το πρόσφατα δημοσιευμένο βιβλίο μου, THE LANDMARK ACHILLES - ΤΟ ΟΡΟΣΗΜΟ ΑΧΙΛΛΕΑΣ, παρέχει τα στοιχεία, συμπεριλαμβανομένης της τοποθεσίας της Φθίας του Ομήρου. Το βιβλίο έχει μεταφραστεί στα ελληνικά στην Αθήνα από τη Διεθνή Ακαδημία Γλωσσολογίας και θα εκδοθεί και θα παρουσιαστεί τον Ιούλιο στην Αθήνα από τον Εκδοτικό Οίκο Writers International Edition. Ο τίτλος στα ελληνικά είναι Ο ΕΜΒΛΗΜΑΤΙΚΟΣ ΑΧΙΛΛΕΑΣ.

Προβέντα: το ψωμί της ένωσης & της ευλογίας

 

Προβέντα: το ψωμί της ένωσης και της ευλογίας

Υπάρχουν πράξεις απλές, σχεδόν ταπεινές, που όμως μέσα στους αιώνες φόρτισαν με τέτοιο βάθος νοήματος, ώστε να ξεπερνούν την καθημε-ρινότητά τους και να μετατρέπονται σε σύμβολα ζωής. Το ψωμί είναι μία από αυτές. Δεν είναι απλώς τροφή, είναι μνήμη, είναι ρίζα, είναι ευχή. Στον ελληνικό κόσμο –αγροτικό, κοινοτικό, βιωματικό– το ψωμί στάθηκε πάντοτε στο κέντρο της ύπαρξης: στο τραπέζι, στο κατώφλι, στο μυστήριο, στη χαρά και στο πένθος. Και μέσα σε αυτή τη βαθιά πολιτισμική εμπειρία γεννήθηκε και η προβέντα του γάμου: το ψωμί που δεν τρώγεται απλώς, αλλά τελείται.

Η προβέντα δεν είναι ένα απλό αρτοσκεύασμα. Είναι μια πράξη. Μια τελετουργία. Ένα σύμβολο που φέρει μέσα του την αγωνία και την ελπίδα της ανθρώπινης συνέχειας. Εκεί, στη στιγμή που δύο άνθρωποι ενώνονται και δημιουργούν έναν νέο οίκο, η κοινότητα σπεύδει να σφραγίσει αυτή τη μετάβαση όχι μόνο με λόγια ή ευχές, αλλά με πράξεις βαθιά ριζωμένες στο συλλογικό ασυνείδητο. Η προβέντα είναι μία από αυτές τις πράξεις, ίσως από τις πιο ουσιαστικές.

Ο Αλή Πασάς στα Λουτρά Σμοκόβου

Η Διαμονή του Αλή Πασά στα Θερμά Λουτρά του Σμοκόβου το 1817

Κατά την περιοδεία του στη Στερεά Ελλάδα το καλοκαίρι του 1817, ο Αλή Πασάς πραγματοποίησε μία ιδιαίτερα σημαντική στάση στα θερμά λουτρά του Σμοκόβου. Η επιλογή του συγκεκριμένου τόπου δεν υπήρξε τυχαία ούτε αποτελούσε απλώς μια σύντομη ανάπαυση μέσα σε ένα κουραστικό ταξίδι. Αντίθετα, η διαμονή του στα θερμά νερά συνδέεται άμεσα με τον τρόπο ζωής, την πολιτική αντίληψη και την προσωπικότητα του ισχυρού πασά των Ιωαννίνων. Η παρουσία του στο Σμόκοβο αποκαλύπτει έναν άνθρωπο που, παρά τη σκληρότητα και τη στρατιωτική του φύση, έδινε μεγάλη σημασία στη φροντίδα του σώματος, στην αποκατάσταση των δυνάμεών του και στη λεπτομερή οργάνωση κάθε  μετακίνησής του.

Τα θερμά λουτρά του Σμοκόβου ήταν γνωστά ήδη από την αρχαιότητα για τις θεραπευτικές τους ιδιότητες. Η φήμη τους είχε διαδοθεί σε ολόκληρη τη Θεσσαλία και τη Στερεά Ελλάδα, προσελκύοντας ταξιδιώτες, ασθενείς και ανθρώπους της εξουσίας που αναζητούσαν ανακούφιση και ξεκούραση. Η περιοχή, περιτριγυρισμένη από βουνά και φυσική ομορφιά, προσέφερε έναν συνδυασμό απομόνωσης και ηρεμίας, ιδανικό για έναν ηγεμόνα που βρισκόταν διαρκώς αντιμέτωπος με πολιτικές πιέσεις, στρατιωτικές ευθύνες και ατελείωτες διοικητικές υποθέσεις.

Ο Σταυρικός Θάνατος του Ιησού - Θεοσημείες, Χρονολογία

 

Ο Σταυρικός Θάνατος του Ιησού

(Θεοσημείες-Χρονολογία)

[του Λεωνίδα Ιωάννου Καρφή Αντιστρατήγου ε.α.]

Ο Χριστός σώζει τας ψυχάς ζώντων και κεκοιμημένων Δικαίων

(Εικόνα Ναού Αγίου Γεωργίου Δικάστρου)

Οι Ευαγγελιστές Ματθαίος (κεφ. κζ, 51 επ.), Μάρκος (κεφ. κε, 33 επ.) και Λουκάς (κεφ. κε, 44 επ.), στα Ευαγγέλιά τους, αναφέρουν ότι, κατά την Σταύρωση του Ιησού, επισυνέβησαν, «εν ουρανώ και επί γής», οι εξής Θεοσημείες:

Η Γή εσείσθη, οι Πέτρες εσχίσθησαν, ο Ήλιος εξέλειπεν, εγένετο Σκότος εφ΄ όλην την γήν, το Καταπέτασμα του Ναού εσχίσθη κατά μέσον, τα Μνημεία ανεώχθησαν, πολλά σώματα των κεκοιμημένων Αγίων ηγέρθησαν και ο Εκατόνταρχος και οι τηρούντες τον Ιησούν, εφοβήθησαν σφόδρα, λέγοντες, αληθώς Θεού Υιός ήν ο Ιησούς».

Τιμητική απονομή πλακέτας στον Τάκη Ευθυμίου

 

ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΑΠΟΝΟΜΗ ΠΛΑΚΕΤΑΣ ΣΤΟΝ ΤΑΚΗ ΕΥΘΥΜΙΟΥ

 

Η απονομή πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια της εκδήλωσης "Ο φθιωτικός Τυμφρηστός μέσα από την ασπρόμαυρη φωτογραφία" που είχα την τιμή να παρουσιάσω μέσα στον υπέροχο χώρο του Ιστορικού και Λαογραφικού Μουσείου Δικάστρου, από το προσωπικό μου Φωτογραφικό Αρχείο.

Ευχαριστώ από καρδιάς τον πρόεδρο του Σωματείου διαχείρισης του Μουσείου κ. Χρήστο Γκιόλα, όλα τα μέλη του, καθώς και τους αγαπητούς προσκεκλημένους που μας τίμησαν με την παρουσία και την προσοχή τους!

 

Με εκτίμηση

Τάκης Ευθυμίου

 

"Η λαϊκή σοφία", βιβλιοπαρουσίαση

 

«Η λαϊκή σοφία»
[Το νέο πνευματικό δημιούργημα του λαογράφου Γιώργου Ζούγρου]

 

Με συγκίνηση που βαθαίνει και γίνεται σχεδόν ιερή σιωπή, στέκομαι μπροστά στο νέο πνευματικό ξεπεταρούδι του αγαπητού συναδέλφου δασκάλου και λαογράφου Γιώργου Ζούγρου, ενός ανθρώπου που δεν πλάθει απλώς λόγο, αλλά σκαλίζει μνήμη και ανασταίνει ψυχές.

Στις σελίδες του δεν κατοικούν μόνο σκέψεις, ανασαίνουν βιώματα, ριζώνουν παραδόσεις, αντηχούν φωνές παλιές, ξεχασμένες στα κατώφλια του χρόνου. Κάθε λέξη του είναι ποτισμένη με ιδρώτα ζωής και φως καρδιάς, είναι ο αντίλαλος μιας Ελλάδας που δεν σιώπησε ποτέ, μα περιμένει να την αφουγκραστούμε ξανά. Δεν επιδιώκει τον εντυπωσιασμό, αλλά υπηρετεί το βίωμα. Και γι’ αυτό συγκινεί  βαθιά, αληθινά, σχεδόν τελετουργικά.

Η προσήλωσή του στη λαϊκή γλώσσα και τη ντοπιολαλιά δεν αποτελεί απλώς επιλογή ύφους, είναι στάση ζωής, είναι χρέος. Σαν άγρυπνος φύλακας στέκεται απέναντι στη φθορά και τη λήθη, υψώνοντας γέφυρες ανάμεσα στο χθες και το σήμερα. Μέσα από τα δημοτικά τραγούδια, τις διηγήσεις των γερόντων, τα ήθη, τα έθιμα και τις άγραφες αλήθειες του λαού, ξετυλίγεται ένας κόσμος που δεν ανήκει στο παρελθόν,  αλλά επιμένει, αντιστέκεται, ζει.

"Ο Φθιωτικός Τυμφρηστός μέσα από την ασπρόμαυρη Φωτογραφία"

 

Θεραποσφόντυλα

 

Μια Λαϊκή Πρακτική Θεραπείας με Θεραποσφόντυλο

[Του Τάκη Ευθυμίου]

Στις αγροτικές κοινωνίες της παλαιότερης Ελλάδας η γνώση για τη φροντίδα των ζώων και την αντιμετώπιση των καθημερινών προβλημάτων δεν προερχόταν από επιστημονικά εγχειρίδια ούτε από οργανωμένη κτηνιατρική εκπαίδευση. Μεταδιδόταν κυρίως προφορικά, από γενιά σε γενιά, μέσα από εμπειρίες, παρατηρήσεις και πρακτικές που δοκιμάστηκαν στο πέρασμα του χρόνου. Η λαϊκή σοφία, συχνά εμπλουτισμένη με στοιχεία μυθολογίας και πίστης στο υπερφυσικό, δημιουργούσε ένα ιδιαίτερο σύστημα γνώσης. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η χρήση του λεγόμενου θεραποσφόντυλου, ενός μικρού σφονδυλιού που αποδιδόταν σε θαυματουργές ιδιότητες.

Θα καταθέσω εδώ μια προσωπική εμπειρία από τα παιδικά μου χρόνια, η οποία χαράχτηκε βαθιά στη μνήμη μου και αργότερα αποτέλεσε αφορμή για προβληματισμό και έρευνα.

Την εποχή εκείνη, στο σπίτι μας υπήρχε ένας μικρός στάβλος όπου διατηρούσαμε μια αγελάδα. Η φροντίδα των ζώων ήταν μέρος της καθημερινότητας της οικογένειας, καθώς αποτελούσαν πολύτιμη πηγή τροφής και εισοδήματος. Μια ημέρα συνέβη ένα περιστατικό που τότε με γέμισε ανησυχία αλλά και θαυμασμό.