Η αντάρτισσα θεια κι ο Νικόλας, εγώ

 

Η αντάρτισσα θεια κι ο Νικόλας, εγώ

 

-  Κολάτσα μου, πάμε να δούμε την θεια, μού΄ λεγε η Δέσπω, ή κυρία Δέσποινα, η μάνα μου. Το Κολάτσας, παιδικό υποκοριστικό του Νικόλαος ή Νίκος ή Νικόλας που νήπιο, ρωτώντας με πώς με λένε κι έχοντας ακούσει να με αποκαλούν Νικολάκη, μη μπορώντας να το προφέρω έλεγα Κολάτσης...

Απ’ το 1949, στα 8, βίωνα έντονα ένα θλιβερό για την παιδική μου ψυχή γεγονός, Η μπαλάντα του Διονύση Σαββόπουλου,  τραγουδοποιού- ποιητή- συνθέτη- τραγουδιστή, «για τα παιδιά που χάθηκαν», ακούγοντάς την από χρόνια, μου το υπενθύμιζε και με συγκινούσε βαθιά, θυμίζοντάς μου τα παιδικά μου δάκρυα για ένα από αυτά τα παιδιά που χάθηκαν. Την έφηβη 16χρονη θεια μου από χωριό των Αγράφων Ευρυτανίας, την Παναγιώτα. 

Ποτέ δεν την είχα ιδεί.  Άκουγα όμως  από την Δέσπω, από νήπιο, για την ομορφιά της, τον χαρακτήρα της. Μου είχε γίνει πρόσωπο αγαπημένο.

………………………………………..

Διηγούμαι την ιστορία, όπως την άκουσα, με όποιες πληροφορίες είχαν μέχρι που «έφυγαν» το 1970 μάνα και πατέρας σχεδόν ταυτόχρονα. Στο τέλος θα προσθέσω δικές μου πληροφορίες των τελευταίων 6 χρόνων πριν που τις θεωρώ απόλυτα ακριβείς καθώς προέρχονται από το άμεσο οικογενειακό περιβάλλον της έφηβης τότε θειας μου:

Βομβαρδισμός Λαμίας 1941

Κατοχικά γεγονότα

[Ο βομβαρδισμός της Λαμίας το 1941]

(Του Ευθύμιου Ν. Χριστόπουλου, εκπαιδευτικού-δημοσιογράφου)

 

Πηγή φωτο: https://gflessas.com/2016/04/

(Προσωπικά βιώματα)

     Από νωρίς το απόγευμα της Μεγάλης Πέμπτης  17 Απριλίου 1941 εμείς οι μικροί, μαζεύοντας λουλούδια στη γειτονιά, προσπαθούσαμε να ετοιμάσουμε στους «σταυρούς» μας, να ξεκινήσουμε την επόμενη το πρωί να τραγουδάμε το «σήμερα μαύρος ουρανός».

    Εκεί που γυρνούσαμε, προς το τέλος της Μάρκου Μπότσαρη στη διασταύρωση της με την Καρπενησίου, ακούσαμε τον τελάλη της Λαμίας να καλεί τους Λαμιώτες μακριά από τη Λαμία το αυριανό πρωινό της Μεγάλης Παρασκευής, γιατί γερμανικά αεροπλάνα θα τη βομβάρδιζαν. Λύπη, νευρικότητα και απογοήτευση που μας κυριάρχησαν από αυτή την είδηση, μας έκαναν να ξεχάσουμε  τα  λουλούδια και να γυρίσουμε στα σπίτια μας.

     Εκεί βρήκαμε τη μάνα και τη γιαγιά  να είναι αναστατωμένες.

    Κλειστήκαμε στο σπίτι και περιμέναμε να έρθει ο πατέρας από τη δουλειά. Είχε γανώσει δύο μεγάλα καζάνια για το μαγειρείο του Στρατιωτικού Νοσοκομείου που στεγαζόταν τότε στο καινούριο κτίριο που είχε κατασκευαστεί στο λόφο του «Γολγοθά» όπως τον έλεγαν, το λόφο που στεκόταν σα φρουρός στη νότια είσοδο της Λαμίας κάτω απ' το σιδηροδρομικό σταθμό. Είχε πάει τα καζάνια, μα ο αξιωματικός που είχε τα χρήματα  απουσίαζε και άκουσε να του λένε να πάει αύριο το πρωί. Γύρισε στο σπίτι και άρχισαν να συζητάνε που θα πηγαίναμε την άλλη μέρα, τι θα παίρναμε μαζί μας, πως και από που θα πηγαίναμε.

 Αποφασίστηκε να πηγαίναμε στην Υπάτη που ήταν το χωριό της μάνας μας και της γιαγιάς, όπου υπήρχαν πολλοί συγγενείς, και είχαμε πού να μείνουμε.

Ελάτεια 1945

Ε Λ Α Τ Ε Ι Α .   ΜΕΡΕΣ ΤΟΥ 1945

Γράφει ο Παναγιώτης Δημάκης,

υπεύθυνος ιστορικού αρχείου Αμφικλείας-Ελατείας  

 

Φθειριών όμηρος διαβάζει την "Ακρόπολη" στο Κέντρο υποδοχής,

στην Αθήνα (Καραγιώργη Σερβίας)

Μία ξεχασμένη ευχαριστήρια επιστολή, πού διαφύλαξε η πρόνοια, τής οικογένειας και ο αγαπητός συμπολίτης μας Στάθης Κυριαζή Μπάσιου μάς επαναφέρει, στα πέτρινα χρόνια τού εμφυλίου και τών δεινών της πατρίδος, τότε πού αγκομαχούσε, να σταθεί όρθια, κοντά στούς Συμμάχους νικητές τού πολέμου, διεκδικώντας το δίκαιο μερίδιο της, πού δεν έλαβε όμως ποτέ, σύμφωνα με την παροιμία, "στον αγώνα μαζί, στην μοιρασιά χώρια". Δυστυχώς, η φθονερή αρχαία θεότητα, η Άτη*, παραμονεύει όπως πάντα, στις μεγάλες στιγμές τού Ελληνισμού, την κρίσιμη στιγμή, να εκτελέσει το ανόσιο έργο της, καθορίζοντας την μοίρα τών Ελλήνων, υπαγορεύοντας τις λανθασμένες αποφάσεις και υπολογισμούς, με την ύπουλη παρότρυνση και τών θεωρούμενων " φίλων ασπόνδων " , Συμμάχων, ελλείψει βέβαια δικού μας κεντρικού ελέγχου και τής ακυβερνησίας, με αποτέλεσμα οι Άγγλοι, με τις ετοιμοπόλεμες, οργανωμένες δυνάμεις, να αναλάβουν τον έλεγχο, και να μας στερήσουν τα κεκτημένα. Παρ' ολιγον μάλιστα, να χαθούν όλα, μέσα στην δίνη των παθών, όπου σκοτώνονται αδέλφια, πολεμούν γείτονες, πυρπολούν φίλοι. Η επιστολή αυτή, τεκμήριο, μάς μεταφέρει στα χρόνια αυτά, πού ένα θλιβερό κοπάδι συμπατριωτών μας, αιχμαλώτων; ομήρων; πώς να τους αποκαλέσει κανείς; πού έχουν συλληφθεί αναίτια, εική και ώς έτυχε, χωρίς κριτήρια, να οδεύουν, στο λεκανοπέδιο Αττικής πρός τα Κρώρα Δερβενοχωρίων, και φθάνει εξουθενωμένο στην Ελάτεια τού 1945. Μία αγροτική κωμόπολη, στην περίκλειστη κοιλάδα τού Κηφισού, πού ήδη. είχε πληρώσει φόρο αίματος, αλλά και λεηλασιών και πυρπολήσεων, από τα στρατεύματα κατοχής, ενώ τα παραγωγικά χωράφια, παρέμεναν αργά και ακαλλιέργητα, η κτηνοτροφία λεηλατημένη, η έλλειψη τροφίμων μεγάλη.