TREILER

Το παρόν Ιστολόγιο έχει σκοπό να περισώσει & να προβάλλει τη ρουμελιώτικη ιστοριολαογραφία -
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 4 Δεκεμβρίου 2013

Η νεροτριβιά

Η   Ν Ε Ρ Ο Τ Ρ Ι Β Ι Α
[του Γιάννη Σαντάρμη]

      Το υφάδι η υφάντρα απαρατά, το κέντημα η κεντήστρα
                              και το γλυκό μολόγημα κι αυτή η βαβά απαριάζει,
                              γιατί το πήρε η άνοιξη, κοντεύει καλοκαίρι,
                              τα χιόνια λιώνουν στα βουνά, τα κρούσταλλα στους χάβους
                              και ξεθολώνουν οι συρμές κι οι βρύσες λαγαρίζουν.
                              Τώρα που τρέχουν τα νερά μες στους γκρεμούς καθάρια,
                              καιρός για τη νεροτριβιά, καιρός για την ντριστίλα,
                              καιρός για νεροτρίβισμα στα μάλλινα υφασίδια.
                              Τώρα απτο κάθε σπιτικό κι από την κάθε πόρτα
                              πετιούνται δυο και τρεις οι νιες και τέσσερις ξεβγαίνουν
                              και ροβολάν στην κρέμαση, τραβάν στον καταρράχτη.
                              -Πού πάτε, νιες, πού πάτε, γριές, πού πάτε, παντρεμένες,
                             με τα σκουτιά τα μάλλινα, με τα χοντρά υφασίδια;
                             -Πάμε για τη νεροτριβιά, πάμε για την ντριστίλα,
                             για να νεροτριβίσουμε τα νιόυφαντα σκουτιά μας.
                             Τήρα ζαλίκι η Λεμονιά, τήρα μεριά η Πανώρια,
                             η Στυλιανή στην πλάτης της τήρα φόρτωμα πουχει
                             κι αυτή η μανιά η Θανάσαινα, πουναι θεριακωμένη,
                             όλο το γοίκο η αβάσκαγη στον ώμο κουβαλάει!
                             Κι έχουν δεμένα τα σκουτιά και τα ζαλώματά τους
                             με τις τριχιές τις παρδαλές, τα φλώρα τα λιτάρια.

Πέμπτη 31 Οκτωβρίου 2013

Τα τσαρουχάδικα

Τα τσαρουχάδικα της Λαμίας
(19ος & 20ος αιώνας)
του Δημητρίου Νάτσιου
 
Οι κάτοικοι της πόλης της Λαμίας, οι οποίοι είχαν ικανότητα προς εργασία και ηλικία, στράφηκαν προς τα αστικά επαγγέλματα. Γίνονταν δηλαδή τεχνίτες, δημιουργούσαν μικροεπιχειρήσεις, ίδρυαν καταστή­ματα, επιδίδονταν στο εσωτερικό και εξωτερικό εμπόριο, περισσότερο δε ήταν μεταπράτες, παρά εισαγωγείς. Ακόμη, όμως δεν μπορεί να γίνει λόγος για μεγά­λες βιοτεχνίες, πολύ περισσότερο δεν μπορεί να γίνει, λόγος για βιομηχανίες στα αμέσως μετεπαναστατικά χρόνια, διότι ακόμη η χώρα μας βρισκόταν στη Γεωρ­γική Επανάσταση, η δε εργασία στηριζόταν στη μυϊκή ανθρώπινη δύναμη, στα ζώα και ελάχιστα γινόταν εκμετάλλευση άλλων πηγών ενεργείας (αιολική- υδατοπτώσεις - μηχανές).                                                         

Σε όλη σχεδόν τη διάρκεια του περασμένου αιώνα έχουμε μικρή βιοτεχνία (κυρίως εργαστήρια), χωρίς βέβαια ν’ απασχολείται εργατικό δυναμικό, πλην των μαθητευομένων (τσιράκια, καλφούδια). Έτσι, λοιπόν, στο ισόγειο της διώ­ροφης κατοικίας ή παραπλεύρως κύριας κατοικίας υπήρχαν εργαστήρια (όπως σιδηρουργεία, σαμαράδικα, παγουρτσίδικα, χρυσοχοεία, κηροπλαστεία, βυρσοδε­ψεία, τσαρουχάδικα, μαχαιροποιεία, αρτοποιεία, τενεκτσίδικα, ρα­φτάδικα κλπ.).

Δευτέρα 10 Ιουνίου 2013

Νερόμυλοι Νεχωριού



ΟΙ ΠΑΛΙΟΙ ΝΕΡΟΜΥΛΟΙ
ΤΟΥ ΝΕΧΩΡΙΟΥ ΥΠΑΤΗΣ
[του Θανάση Τσατσανιά]
Το Νεχώρι είχε τρεις νερόμυλους μέσα στο Χωριό και έναν είχε ο παππούς μου έξω, στις Λογγές. Δεν ξέρω ποιος μύλος είχε φτιαχτεί πρώτος, θυμάμαι όμως τα πρόσωπα που τους είχαν. Ένας ήταν της Αγγέλικως. Η Αγγέλικω ήταν κόρη του Γαλάνη του Λεωνίδα και είχε αδερφές την Ειρήνη, τη Φώτω, την Ελένη και μια ακόμη που δεν την θυ­μάμαι κι επίσης είχε και έναν αδερφό, το Σπύρο, ο οποίος ήταν αξιωματικός του ελληνικού στρατού. Σκοτώθηκε όμως στον τούρκικο πόλεμο το 1920-22, ενώ ήταν παντρεμένος και άφησε την γυναίκα του έγκυο με ένα αγόρι και το όνομα του παιδιού ήταν Σπύρος, που το πήρε από τον πατέρα του. Η Αγγέλικω έμενε στο μύλο του πατέρα της, που ήταν παλιότερος από τους άλλους. Είχε για φως ένα λυχνάρι μικρό και ένα κρεβάτι όπου κοιμότανε. Το μύλο μόνη της τον συντηρούσε, τον γύριζε τον χάραζε και έριχνε το σιτάρι στο καρύκι και ο κα­θένας, όταν ήταν έτοιμο το δικό του το άλεσμα, περνούσε και το έπαιρνε. Η Αγγέλικω, μετά το θάνατο του πατέρα της, ανάλαβε αυτή τις ευθύνες μέχρι το 1947, όπου τότε γίναμε καταδιωκόμενοι από το Χωριό μας. Κατέβηκαν και οι τρεις αδερφές στα Λουτρά, στο Γραμ­ματικά τον Σπύρο, και εκεί πέθανε η Αγγέλικω το 1948. Μετά την επιστροφή μας το 1950 στο Χωριό ο μύλος της Αγγέλικως δεν ξαναλειτούργησε.

Παρασκευή 2 Μαρτίου 2012

Αλαμάνα & Διάκος (πεζός λόγος)

Η Αλαμάνα & ο Διάκος
στη Λογοτεχνία μας
[Πεζός λόγος]
του Δημ. Κουτσολέλου

Έργο: Γιάννα Ξέρα
Οι λογοτέχνες μας, έκθαμβοι μπροστά στην υπέρτατη θυσία του Διάκου και πλημμυρισμένοι από απέραντη συγκίνηση, τρα­γούδησαν και ύμνησαν το θρυλικό έπος της Αλαμάνας, εκφρά­ζοντας τη βαθύτερη ψυχική δύναμη τους. Στα έργα τους μας έδωσαν εκλεκτά κείμενα κι ωραίες λυρικές εικόνες της αν­δρείας και αυτοθυσίας του γίγαντα της Λευτεριάς. Ύμνησαν το κονταροχτύπημα του πνεύματος και της ύλης, του χρέους της καρδιάς και της βαρβαρότητας, της ελληνικής πίστης και της τυραννίας, της αρετής και της κακίας, του Δαυίδ και του Γολιάθ! Ύψωσαν ως τ' αστέρια το θαυμασμό και την ευγνωμοσύνη τους, σαν ύμνο και σαν Ωσσανά των πανελλήνων. Ζωντάνεψαν όλα τα σύμβολα κι όλες τις εικόνες, που συνθέτουν την υπέρο­χη μορφή του Ρουμελιώτη ήρωα. Η αποσπασματική ανθολόγηση, που ακολουθεί, αντιπροσωπεύει την πνευματική δόνηση των λο­γοτεχνών μας, κόσμημα της ελληνικής ψυχής κι ανύψωση του εθνικού αισθήματος.