Το θηρίο της Μαυρομαντήλας στο Μεράλι

ΤΟ ΘΗΡΙΟ ΤΗΣ ΜΑΥΡΟΜΑΝΤΗΛΑΣ ΣΤΟ ΜΕΡΑΛΙ

Του Παναγιώτης Δημάκη, υπεύθυνου ιστορικού αρχείου Δήμου Αμφίκλειας-Ελάτειας      

Φωτό 1. Ποταμόσκυλο βίδρα σε φώτο Asalafa- deri δεινού φωτογράφου και ερευνητή τής τοπικής Ορνιθοπανίδας.* Το «ποταμόσκυλο» ή βίδρα (Lutra-Lutra), είναι ένα παράξενο πλάσμα, βγαλμένο μέσα από τα παραμύθια. To περιέγραφαν οι ηλικιωμένοι στους νεότερους, και ισχυρίζονταν ότι το έβλεπαν κατά καιρούς τις νύχτες να σέρνεται μέσα στους καλαμιώνες και στα νερά. Για πολλά χρόνια θεωρείτο απειλούμενο είδος αλλά επιβίωσε σε προστατευόμενες περιοχές, και έκανε πάλι τήν εμφάνισή του, επιβεβαιώνοντας τον μύθο, μάλιστα θεωρείται και δείκτης καθαρότητος, τών υδάτων. Είναι ένα κρυπτικό, σαρκοφάγο, αδηφάγο θηλαστικό τής χώρα μας, ενός και πλέον μέτρου μήκους και ανήκει στην ίδια οικογένεια, με τις νυφίτσες και τα κουνάβια. Η όψη του όμως επιβεβαιώνει το λαϊκή του ονομασία «ποταμόσκυλο». Η παρουσία του σήμερα, στήν Χώρα τής Ελάτειας, επαναφέρει μια αμυδρή εικόνα, τών Ελατικών Πεδίων τής τοπικής ιστορίας

Το ποταμόσκυλο *, φωτό 1, η βίδρα, αποτελεί πηγή μυθολογικών αφηγήσεων, γιατί ώς υδρόβιο και νυκτόβιο πλάσμα, με φευγαλέα παρουσία, θηρευτή τής Νύχτας, σπάνια ήταν ορατή, γιατί η διαβίωση της, σε βαθειά και καθαρά, ρέοντα ύδατα, καθόριζε και τήν ποιότητα τών υδάτων αυτών. Μάλιστα φώλιαζε, σε υποβρύχια δαιδαλώδη αμφίστομα καταφύγια, με διπλή είσοδο- έξοδο, στήν παρόχθια πυκνή βλάστηση, όπου ασφαλής και αόρατη διαβίωνε, με τα μικρά της. Το θηλαστικό αυτό, με τήν φασματική παρουσία, πού εξήψε τήν φαντασία τών παροικούντων, παραποταμίων πληθυσμών, είχε σχεδόν εξαφανιστεί, από τα πολύυδρα Ελατικά Πεδία, πού διέτρεχε ο θεϊκός Κηφισός, " ..ειλιγμένος ώς Δράκων..." φωτό 2, δεχόμενος πρός τήν έξοδο του, στα στενά τών Παραποταμίων και το υδατικό φορτίο, τού Λευτιάνου, τής Σέλκης φωτό 3, τών "ματιών" τής Σκαφίδας, τής Κ'νέτας, τής Μαυρομαντήλας και άλλων αναβρυζόντων μικροπηγών, πού δημιουργούσαν τενάγη, υγρολείβαδα και βαλτοτόπια, σκεπασμένα με βατραχοκοίλες και ελόβια φυτά, έντομα, όπως τα κουνούπια, πού ήσαν θανατηφόροι φορείς ασθενειών, πού μείωναν τον αγροδίαιτο πληθυσμό, και έβράχυναν τον βίο τών κατοίκων.

Ναυάγιο στο Σπερχειό

Ναυάγιο στο Σπερχειό

(του Κώστα Κοτσίλη)

Ο τίτλος είναι παράξενος, αλλά στη Ζωή όλα συμβαίνουν. Έχου­με ακούσει όλοι μας για ναυάγια σε θάλασσες και σε Ωκεανούς, αλ­λά ναυάγιο σε μη πλωτό ποτάμι και μάλιστα στο Σπερχειό; Είναι δυνατόν; Εγώ πάντως λέω ναι, γιατί έχω και τις αποδείξεις, που θα σας τις πα­ρουσιάσω αμέσως πιο κάτω.

Ο Σπερχειός είναι από τα ξακουστά ποτάμια της χώρας μας και παρόλο το μικρό μήκος των 74 χιλιόμετρα περίπου, έχει σημαδέψει την ιστορία της Ελλάδας από τα πανάρχαια χρόνιο μέχρι τις μέρες μας. Ήρεμος το καλοκαίρι ποτίζει με το δροσερά νερά του τον Φθιωτικό κάμπο και δίνει Ζωή σε όλα τα καμποχώρια.

Με την Ύπατη είναι στενά συνδεδεμένος αφού μάλιστα στην πε­ρίοδο της Τουρκοκρατίας έφερε και το όνομα της πόλης μας ΒΑDRΑ.

Το χειμώνα, όμως, ή την άνοιξη, όταν τα χιόνια αρχίζουν να λιώνουν, γίνεται ανήμερο θεριό και τότε ποιος δεν τον φοβήθηκε. Κατα­κλύζει τα πάντα στο πέρασμά του και μετατρέπει την εύφορη κοιλάδα σε πραγματική λίμνη.

Το πέρασμά του γίνεται, τουλάχιστον στον κάτω κάμπο, από το μέρος της Υπάτης, με τις γέφυρες Κομποτάδων -Κωσταλέξι και Λιανακλαδίου.

Κεραυνός αναστατώνει τη Λαμία

ΚΕΡΑΥΝΟΣ ΑΝΑΣΤΑΤΩΝΕΙ ΤΗ ΛΑΜΙΑ

(Χρονικό 10 Αυγούστου 1871)

 του Τάκη Λάππα

(Πίνακας: Γιάννα Ξέρα)

Το φθινόπωρο έφτασε. Τα πρώτα σημάδια φάνηκαν κιόλας. Απ’ την Κυριακή συν­νέφιασε στη Λαμία κι έδειχνε πως φάνηκαν τα πρωτοβρόχια. Το μεσημέρι της Τρίτης, στις 10 του Αυγούστου 1871, μαύρισε ο ουρανός. Τα σύν­νεφα κρέμασαν και φαινόταν πως από στιγμή σε στιγμή θ’ άρχιζε η βροχή.

Οι Βρίλληδες της Βράχας

Οι Βρίλληδες της Μονής Βράχας

Ευρυτανίας

(του Παντελή Γιαννουλάκη)

Η Μονή Μεταμόρφωση του Σωτήρα Βράχας Ευρυτανίας

Το καλοκαίρι του 1996 (πριν ακόμη γράψω το βιβλίο μου Κούφια Γη), βρέθηκα ψηλά πά­νω στο Βελούχι της Ευρυτανίας, μαζί με συνεργάτες μου. Ένας από τους σταθμούς της «εξερεύνησης» μας ήταν το χωριό Βράχα. 'Εξω από το χωριό, δίπλα στο δάσος, υπάρχει ένας σχεδόν εγκαταλειμμένος ναός της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, που οι ντόπιοι το ξέρουν και ως Μονή Βράχας. Χρονολογείται από το 1700, αν και απ’ ότι ανακαλύψα­με έχει χτιστεί πάνω από πολύ παλαιότερο χριστιανικό ναό, κι εκείνος με τη σειρά του πάνω από αρχαίο ναό του θεού Διόνυσου. Οι πληροφορίες μου έλεγαν ότι υπάρχουν στο­ές κάτω από το ναό, που οδηγούσαν βαθιά μέσα στο βουνό και ποιος ξέρει πού αλλού.Μιλήσαμε με τον ηλικιωμένο και συμπαθέστατο πρόεδρο της Κοινότητας Βράχας, και έμεινα άφωνος όταν μας είπε ξαφνικά, χαμογελώντας, επί λέξει: «Α, εκεί μέσα παίρ­νεις την κατηφοριά και βγαίνεις στους Βρίλληδες!...». Μείναμε κατάπληκτοι. Αυτός γελούσε. Πως είναι δυνατόν αυτός ο απλοϊκός άνθρωπος σ’ εκείνο το απομονωμένο χω­ριό να ήξερε για τους Βριλλ; Διαπίστωσα πως αυτός ο ευγενικός και ευαίσθητος κύριος, παρόλη την απλότητα του, ήταν ενημερωμένος για πολλά περίεργα θέματα...

Χειμωνιάτικο Καλοκαίρι

ΕΝΑ ΧΕΙΜΩΝΙΑΤΙΚΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

Από το βιβλίο του Νικολάου Κ. Αντωνόπουλου:

«ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΘΙΩΤΙΔΟΣ, ΙΣΤΟΡΙΑ-ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ»

Χειμωνιάτικη άποψη του Ασπρόκαμπου

Καλοκαιρινή άποψη του Ασπρόκαμπου

Το καλοκαίρι του 1908 οι ατμοσφαιρικές συνθήκες επιφύλαξαν μια τεράστια έκπληξη στους κατοίκους του χωριού και προκάλεσαν μεγάλη καταστροφή. Όπως έλεγαν, όσοι έζησαν εκείνη την περίοδο, ενώ είχαν τα μισά σιτάρια θερισμένα και τα άλλα μισά θημωνιασμένα στα αλώνια, ο καιρός, από καλοκαιρινός, έγινε χειμωνιάτι­κος. Πυκνή συννεφιά και τσουχτερό κρύο με βροχές και νερόχιονο δεν επέτρεπαν τη συγκομιδή του σιταριού.