Στερνό αντίο από τον Π.Φ. στον Ευάγγελο Ι. Παππά

 

Πρωτοχρονιάτικες ευχές

Χριστουγεννιάτικες ευχές

Η ιστορία του κομπολογιού

Το κομπολόι και η ιστορία του

[του Τάκη Ευθυμίου]

Η ανάγκη του ανθρώπου για την ερμηνεία της ζωής και της δημιουργίας του σύμπαντος, ο φόβος και το δέος που γεννά το άγνωστο περιβάλλον στον άνθρωπο, μαζί με τον εγωισμό του, τον οδηγούν στην ιδέα του Θεού δημιουργού και σωτήρα, στον οποίο προσεύχεται και τον δοξάζει προκειμένου να τον λυτρώσει από τα βάσανά του. Οι αντίξοες συνθήκες της ζωής του ανθρώπου φανερώνουν τις ανάγκες του. Για την κάλυψη των αναγκών, το μυαλό του ανθρώπου γεννά ιδέες και ο άνθρωπος σαν   δημιουργός, πραγματώνει τις ιδέες του και υλοποιεί τα αντικείμενα που καλύπτουν τις ανάγκες του.

Έτσι δημιουργήθηκε το αντικείμενο που μετράει προσευχές το προσευχητάρι το οποίο οι Ινδοί ονόμασαν τσαπαμάλα, οι καθολικοί ροζάριο, οι ορθόδοξοι δεητικό στεφάνι της Παναγιάς και Πατερημί. Ο κάθε λαός λοιπόν όταν έφτασε στην ιδέα του θεού έφτιαξε και το εργαλείο με το οποίο συνδέεται μ' Αυτόν και προσεύχεται σ' Αυτόν προκειμένου να εξασφαλίσει τον παράδεισο.  Στην κοινωνία, η κάθε τάξη και ομάδα δημιουργεί τα διακριτικά της σύμβολα. Και πολλές φορές επηρεάζει η μια ομάδα την άλλη με τα σύμβολά της και έτσι έχουμε παραπλήσιες παραλλαγές του προσευχηταρίου το οποίο στα χέρια κάθε τάξης παίρνει άλλο όνομα, άλλη μορφή και παίζει διαφορετικό ρόλο.

Το πρώτο πανηγύρι

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΠΑΝΗΓΥΡΙ

Του Βασίλη Κ. Πολίτη, Νεχωρίτη

από το βιβλίο του: «Απ’ τα χρόνια του ονείρου»

 

Οι πρώτες έντονες θύμησες απ' τα πανηγύρια μας είναι ο Κοτολιάς με τα μαντζούνια του, κάτι κοκοράκια καραμέλες κόκκινες σ' ένα ξυλάκι, ένας μεζές ψητό ξύγκι -ο πιο νόστιμος που έχω φάει- και η σκούφια τ' Αυγικοσπ'ράκη. Τίποτα παράξενο απ' αυτές τις θύμησες και να γιατί.
Πρέπει να ήταν η χρονιά που έφυγαν οι Γερμανοί, τότε που όπως έγραφα πριν πέρασαν και κατέστρεψαν το χωριό και αυτό γιατί θυμάμαι το μαγαζί το "βακούφ'κο" ήταν -μάλλον- ξεσκέπαστο, ή τουλάχιστον κάτω χωρίς πάτωμα, ενώ οι πάγκοι και τα τραπέζια μέσα σ' αυτό εκεί που λιάνιζαν το κρέας ήταν από φρέσκα πέταβρα και κάτω ήταν ανακατωμένο χώμα με αποκαϊδια.

Αλλά πριν φθάσω εκεί θυμάμαι σαν τώρα δα τα δυσθεώρητα έλατα του Αη Λιά κι εκεί ίσως για πρώτη φορά να μου τυπώθηκε η χαρακτηριστική φωνή του τραγουδιού του πατέρα μου:

«'Ωχ μωρέ χορεύουν τα κλεφτόπουλα γλεντάνε τα καημένα.

'Ωχ μωρέ κι ένα μικρό κλεφτόπουλο δεν τρώει δεν τραγουδάει»

Δεν μ' ενθουσίαζε όμως τόσο το τραγούδι τότε κι ο χορός, όσο ...το πώς κοιτάζαμε με τ' άλλα παιδάκια τα καλούδια που είχε στην πραμάτεια του ο Κοτολιάς. "Κοτολιά" τον λέγαμε και τον ονοματίζαμε μέχρι σήμερα -Θεός σχωρέστον- αλλά τον γράφω Κοτολιά γιατί το παρατσούκλι του δόθηκε επειδή όλα τα πράγματά του, τα ψιλικά και τα υπόλοιπα που είχε, τα πουλούσε με αντάλλαγμα κότες! Πού να βρισκόταν τότε καμιά δεκάρα;  

Το "Κοτολιάς" λοιπόν το γράφω γι αυτούς που δεν θυμούνται, ότι δεν προερχόταν από το "κουτός" αλλά από τις "κότες". Απ' το Σμόκοβο ήταν ο άνθρωπος κι ούτε ξέρω ποιό ήταν το πραγματικό του όνομα.Τώρα, τι ήθελε αυτός στο χωριό απ’ το Σμόκοβο είναι άλλη ιστορία.

Συνάντηση μαθητών

…Όταν πηγαίναμε μαζί σχολείο…

Συνάντηση μαθητών που αποφοίτησαν από το 7^ο Δημ. Σχολείο Παγκρατίου το έτος 1999-2000

Το χθες...   

 ...Και το σήμερα  

Ευχάριστο ξάφνιασμα ένιωσα όταν προσκλήθηκα σε συνάντηση μαθητών μου, που αποφοίτησαν από το 7^ο Δημοτικό Σχολείο Παγκρατίου Λαμίας το έτος 1999-2000, στην καφετέρια QUEEN επί της Ναυπάκτου που διατηρεί ο, επίσης, μαθητής μου Κισσούδης Γιάννης.

Στη μάζωξη αυτή είχαμε την ευκαιρία να αναπολήσουμε σχολικές στιγμές, ευχάριστες και δυσάρεστες και να κάνουμε την αυτοκριτική μας.

Δεν υπάρχει μεγαλύτερη καταξίωση για ένα δάσκαλο από το να προκαλείται σε συνάντηση μαθητών του, όπου του δίνεται η ευκαιρία να καμαρώσει την επιστημονική και κοινωνική τους ανέλιξη.  Και αυτό γιατί ο τίτλος του δασκάλου δύσκολα αποχτιέται, αλλά στη συνέχεια παραμένει ισόβιος.

Αγαπητά μου παιδιά, επειδή οι περισσότεροι, ως νέοι επιστήμονες από περιζήτητες πανεπιστημιακές σχολές, βρισκόσαστε στο στάδιο της επαγγελματικής σας αποκατάστασης, σας εύχομαι από καρδιάς υγεία, καλή σταδιοδρομία και καλοτάξιδοι, με ανοιγμένα τα φτερά, στο ταξίδι της ζωής που μόλις ανοίγεται μπροστά σας!

Με αγάπη

Ο δάσκαλός σας

Τάκης Ευθυμίου

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ τους ΦΙΛΟΥΣ ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ ΤΟΥ «ΦΘΙΩΤΙΚΟΥ  ΤΥΜΦΡΗΣΤΟΥ»

ΚΑΛΑ  ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ  –  ΠΑΛΛΕΥΚΗ  ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ ΣΑΝ  ΤΑ ΧΙΟΝΙΑ ΤΟΥ ΒΕΛΟΥΧΙΟΥ !

Νυχτέρια στο Δίκαστρο

Τα νυχτέρια των γυναικών στο Δίκαστρο

« Όμορφα χρόνια και καιροί περάσανε και πάνε

σαν τα νερά του ρεματιού που πίσω δεν γυρνάνε...»

Στα νυχτέρια των ατελείωτων χειμωνιάτικων ωρών οι νοικοκυρές είχαν τα περιθώρια να συγκεντρωθούν σε κάποιο σπίτι ή όταν ο καιρός το επέτρεπε σε κάποια αυλή ή γειτονιά κι εκεί να πουν τα δικά τους, να εργαστούν, να τραγουδήσουν και να ξεφαντώσουν κάτω από το θαμπό φως του καντηλιού. Στα νυ­χτέρια κάθε νοικοκυρά έφερνε μαζί της τη ρόκα, το πλέξιμο, το κέντημα, τα αλυσίδια με την ανέμη  κ.λ.π.

Ο μυλωνάς νερόμυλου Πτελέας

Ο τελευταίος μυλωνάς του νερόμυλου Πτελέας

Γάμος παλιακός

Γάμος παλιακός στον Άγιο Γεώργιο Φθιώτιδας (1958)

 

Επιμέλεια-Ανάρτηση: Τάκης Ευθυμίου

Γραμμόφωνο στη Ζημιανή

To  πρώτο γραμμόφωνο στη Ζημιανή (Δίκαστρο)

[Πριν από 90 χρόνια ακριβώς]

Του αντιστρ.  Λεωνίδα Ιωάννου Καρφή

Μέχρι τα μέσα του περασμένου αιώνα, προϊόντα τεχνολογίας έφερναν στo  Δίκαστρο μόνο οι ομογενείς της Αμερικής, οι Αμερικάνοι.  Η περιοχή  του χωριού είναι ορεινή και πρόσφερε μόνο παραδοσιακή απασχόληση. Κτηνοτρόφοι, γεωργοί και τεχνίτες ήταν οι κάτοικοι. Οι χρηματικές απολαβές τους ήταν χαμηλές και  δεν  επαρκούσαν για την απόκτηση αγαθών, πέραν των λίαν απαραιτήτων  προς το ζήν.

Η γενιά των "μπομποτοφάγων"

Η γενιά των «μπομποτοφάγων»

(του Χρήστου Ι. Στεφανή)

 

Αγιωργίτες & Πυργιώτες συγκροτούσαν, το μήνα θεριστή, ομάδες εργατών και με την μηχανοκίνητη πατόζα αλώνιζαν τα σιτηρά  που κάρπιζαν στα ψωμοτόπια της γενέτειρας

«Χωρίς ψωμί πεθαίνει κι η ψυχή,

σάρκα κι αυτή σα να ΄ταν…»

                               Ν. Καζαντζάκης

Στα χρόνια μας, όταν ήμασταν σχολιαρούδια, στα τέλη της δεκαετίας του '50 δεν χορταίναμε το ψωμί. Και για να κυριολεκτώ, δεν χορταίναμε τη μπομπότα, αφού το σταρίσιο, το καθάριο, και ήταν πραγματικά καθάριο κείνο το αλεύρι, γιατί δεν είχε βελτιωτικά, τις προσμίξεις και τις νοθείες, που έχει το σημερινό "πλαστικό" ψωμί. Μόνο που κείνη την εποχή στο χωριό, λίγοι είχαν τη δυνατότητα να φαν σταρένιο ψωμί και κείνοι όχι κάθε μέρα. Όλοι οι άλλοι ήταν «μπομποτοφάγοι». Ας όψονται τα άγονα χωραφάκια (τα «ριγανοχώραφα»), στον «Τύμπανο», στο «Καραούλ'», στο «Μαυροκούτσουρο» και σε πολλά άλλα μέρη, αλλά και οι πολυμελείς φαμίλιες στο κάθε σπίτι. 

Το δικαίωμα ψήφου της Ελληνίδας

Το δικαίωμα ψήφου της Ελληνίδας γυναίκας

Από το Μεσαίωνα, όταν κάποιοι θεολόγοι έθεταν το ερώτημα αν η γυναίκα έχει ψυχή αφού δεν πλάστηκε κατευθείαν από το θεό αλλά από το πλευρό του Αδάμ και από τα τέλη του 19^ου αιώνα και τις αρχές του 20^ου όταν τέθηκε το ζήτημα της γυναικείας ψήφου, σαφώς έχουν αλλάξει πολλά πράγματα.

Για να φτάσουμε σε αυτό που σήμερα θεωρούμε δεδομένο, οι γυναίκες πάλεψαν σκληρά για να το πετύχουν και μάλιστα ήρθαν αντιμέτωπες με τα σχόλια του τύπου: «Αι γυναίκαι είναι πετεινόμυαλαι και ελαφραί. Δεν αξίζει τον κόπον ν’ ασχοληθώμεν!».

Αξίζει τον κόπο να ρίξουμε μια ματιά στη διαδρομή της γυναικείας ψήφου για την καθιέρωσή της  στο χωροχρόνο και πως φτάσαμε στο σημερινό αποτέλεσμα της ισότιμης μεταχείρισης μέσα στην ελληνική κοινωνία!

Το σήμερα & το χθες...

Το σήμερα… & το χθες…

Ο εορτασμός της 25^ης Μαρτίου 1821 στη γενέτειρα

Η σύγκριση & η μελαγχολία

Ο σημερινός εορτασμός της εθνικής μας επετείου του 1821 στη γενέτειρα, τον Άγιο Γεώργιο Φθιώτιδας. Σύνολο μαθητών Νηπιαγωγείου & Δημ. Σχολείου: δεκαπέντε (15). Σημαιοφόρος αλλοδαπός.

Και ο αντίστοιχος εορτασμός στη δεκαετία του ’70, στον ίδιο χώρο με άλλους πρωταγωνιστές. Σύνολο μαθητών Νηπιαγωγείου-Δημ. Σχολείου και εξαταξίου Γυμνασίου περίπου: πεντακόσιοι (500).

Η σύγκριση μονάχα θλίψη και μελαγχολία γεννά. Το Γυμνάσιο αποδείχθηκε τελικά η ευλογία και η κατάρα για τον τόπο αφού σπούδασαν όλα τα παιδιά και τον εγκατέλειψαν για αναζήτηση καλύτερης τύχης στα αστικά κέντρα.

Η «πάλαι ποτέ κραταιά & ανθίζουσα» κωμόπολη της δυτικής Φθιώτιδας, ο Άγιος Γεώργιος, σε πλήρη κατάρρευση.

Με απόλυτη οργή, θλίψη & μελαγχολία

Τάκης Ευθυμίου 

"Γάμος άκλαυτος & θάνατος αγέλαστος δε γίνεται"

"Γάμος άκλαυτος & θάνατος αγέλαστος  

δε γίνεται"

του Νίκου Σωτηρόπουλου

                       «Είκοσι χρόνια πότιζα μηλίτσα στην αυλή μου

                       ήρθαν και την επήρανε, ας πάει με την ευχή μου»

Λέει η μάνα της νύφης. Στον αποχαιρετισμό της νύφης με τα γονικά, αδέρφια, συγγενείς και φίλους λίγοι είναι εκείνοι που συγκρατούν τα δάκρυα τους και καμιά νύφη δεν μπό­ρεσε, όπως μολογιέται, να κρατήσει τα μάτια της στε­γνά, τούτη την ώρα!

Το νυχτέρι

ΤΟ ΝΥΧΤΕΡΙ

του Γιάννη Σαντάρμη

            - 'Ασε, κόρη μ', τον αργαλειό, δραμιάρες στάλες πέφτουν,

            βροχή απόψε θά 'χουμε, στον οβορό κατέβα,

            πάρε ξύλα για τη φωτιά και μέριασ' τα στη στέγνια.

            -  Αφήνω εγώ τον αργαλειό, μα εκείνος δε μ' αφήνει

            κι εγώ μασλάτι λαχταρώ, κουβεντολόγι θέλω,

            βαρέθηκα στον αργαλειό μονάχη μου να υφαίνω

            και τις πατήθρες ν' αγρικώ, τα χτένια όλο ν' ακούω.

Παράξενη... συνύπαρξη

ΠΑΡΑΞΕΝΗ… ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ

του Δημήτρη Κολοκύθα (Τάκη Ορεινού)

Η γερόντισσα, νεκροταφική εκκλησιά του Αγίου Δημητρίου Πτελέας, όπου, παλιότερα, γινόταν σπουδαίο πανηγύρι, με την  συνύπαρξη,  στον ίδιο χώρο, ζωντανών και νεκρών

Ακριβώς δίπλα από τον καθιερωμένο χώρο της εκκλησίας, όπου γινόταν γλέντι, μετά το τέλος της λειτουργίας, είναι το κοιμητήρι του χωριού. Μια φανταστική γραμμή χωρίζει τη ζωή από το θάνατο. Χωρίζει το γλέντι, το κέφι και το σαματά από  την ανυπαρξία  και τη σιωπή.  Φωναχτή  αντίθεση!  Παράξενη  συνύπαρξη!  Κι όμως, καμιά, μα καμιά επίδραση ανασχετική στη χαρά και στο γλέντι. Συνύπαρξη της ζωής με το θάνατο! Ο στρουθοκαμηλισμός στην περίπτωση τούτη των συγχωριανών δεν υπάρχει. Τι πιο φυσικό αλήθεια; Ο καθένας στο δικό του χώρο!...
Ας δούμε, όμως, πως γινόταν το πανηγύρι αυτό στην Πτελέα. 

Παζάρι Σπερχειάδας

ΤΟ ΠΑΖΑΡΙ ΤΗΣ ΣΠΕΡΧΕΙΑΔΑΣ

Του Βασίλη Κενέλλου από το βιβλίο του:

«Ο Γουλινάς & τα χωριά του»

Παζάρι στις πόλεις και τα χωριά της Ρούμελης είναι η ετήσια εμπορική αγορά που γίνεται σε ορισμένο τόπο και χρόνο και γεννήθηκε από την ανάγκη συγκέντρωσης κοι­νού και αγαθών σε συγκεκριμένο και ευρύτερο και γνωστό χώρο. Η λέξη παζάρι προέρ­χεται από το τουρκικό Pazar και σημαίνει τόπος δημόσιας αγοράς αλλά και διαπραγμά­τευση σχετικά με την τιμή του εμπορεύματος ή τους όρους συμφωνίας¹ κ.λ.π.

Γιορτή κάστανου στο Μαυρίλο

ΓΙΟΡΤΗ ΚΑΣΤΑΝΟΥ

ΣΤΟ ΜΑΥΡΙΛΟ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ

Κάθε φέτος... και καλύτερα! Η γιορτή κάστανου για τέταρτη χρονιά (2011) μάζεψε τους απανταχού Μαυριλιώτες, και όχι μόνο, βοηθούμενη και από τον καλό καιρό. Πλήθος κόσμου, γεύτηκαν ψημένα και βρασμένα ... κάστανα, τσίπουρο ντόπιο, κρασί, γλυκά, πίτες ντόπιο μέλι και άλλα εδέσματα. Επίσης γλέντησαν με το χορευτικό συγκρότημα της Βίτωλης και την παιδική χορωδία από τα Μαντολινάτα της Κεφαλλονιάς. Έχει γίνει θεσμός πλέον και όλο το χωριό το περίμενε για να αναδείξει τα προϊόντα που παράγει αλλά και τη φιλοξενία με την οποία αγκάλιασε όλους τους επισκέπτες.