Εγκαίνια Λαογραφικού Μουσείου Δικάστρου

ΤΟ ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΘΕΝ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΔΙΚΑΣΤΡΟΥ 

«Νικαίας-Καλλίδαμος- Φιλίστας»

Κατά την τελετή εγκαινίων του, εξ ολοκλήρου ανακαινισθέντος, Λαογραφικού Μουσείου Δικάστρου τον Αύγουστο του 2025 ο ένας εκ των ιδρυτών του Μουσείου, ο φίλτατος αντιστράτηγος Λεωνίδας Καρφής εκφώνησε τον παρακάτω πανηγυρικό λόγο. Αποτελεί υποχρέωση και εξαιρετική τιμή για μένα να τον δημοσιεύσω ώστε να γίνει κτήμα όλων μας:

 

Σεβασμιότατε, κ. Δήμαρχε, κ. δημοτικοί σύμβουλοι, κ. πρόεδροι της Κοινότητας, του Μουσείου και του Συλλόγου απανταχού Δικαστριωτών,

Κυρίες και Κύριοι,

Επιτρέψετε, να αναφερθώ, συνοπτικά, στις απαρχές της ίδρυσης του Μουσείου μας που εγκαινιάζουμε, σήμερα και στα ιστορικά και λαογραφικά εκθέματά του.

Αισθανόμαστε, οι Δικαστριώτες, ότι είναι εξαιρετική και τιμητική, η σημερινή ημέρα, για το Δίκαστρο, διότι εγκαινιάζεται, και επίσημα, το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο του, το οποίο είναι το ιστορικό καύχημα του χωριού και του καθενός μας.

Η ίδρυση αυτού του Μουσείου ξεκίνησε, τυχαία, δεν ήταν προκαθορισμένη, ούτε προγραμματισμένη.

Τρείς Δικαστριώτες, ο καθηγητής Λάμπρος Γράββαλος, ο δάσκαλος Νίκος Σωτηρόπουλοος και ο αντιστράτηγος Λεωνίδας Καρφής, (η σειρά κατά ηλικία), το καλοκαίρι του1993, σε έναν από τους περιπάτους μας, προς τη Μεγάλη Βρύση, συζητώντας για το μέλλον του Δικάστρου, καταλήξαμε, σε μια πολύ γενναία και σπουδαία απόφαση, Να ιδρύσουμε Μουσείο στο Δίκαστρο.

Μουσείο Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΝΕΟΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Σήμερα είχα τη χαρά κι ευχαρίστηση να επισκεφθώ με τη σύζυγό μου το υπό ανασυγκρότηση παραπάνω αναφερόμενο Μουσείο (πρώην Μουσείο Λαϊκής Τέχνης) για τη λειτουργία και των 18 τμημάτων του.

Αυτό προέκυψε ύστερα από γνωριμία που είχα με την επιμελήτρια του Μουσείου κ. Ελένη Παπαθωμά, η οποία ανακάλυψε στο ιστολόγιό μου «Φθιωτικό Τυμφρηστό» ασπρόμαυρες φωτογραφίες με παλιά επαγγέλματα του χωριού μας και μου τις ζήτησε προκειμένου να προβάλλονται σε μόνιμη βάση στην αίθουσα των επαγγελμάτων.

Βεβαίως, με χαρά τις παραχώρησα, γεγονός που αποτελεί τιμή για το χωριό μας και ταυτόχρονα χάρισα στη βιβλιοθήκη του Μουσείου οχτώ ιστορικολαογραφικά βιβλία μου.

Ευχαριστούμε θερμά την κ. Παπαθωμά  για την άψογη ξενάγηση που μας επιφύλαξε και για τις πολύτιμες λαογραφικές γνώσεις που μας ενεφύσησε.

Όταν λειτουργήσει πλήρως, συνιστούμε σε όποιον αγαπά τη λαϊκή τέχνη και παράδοση να το επισκεφθεί  ανεπιφύλακτα. Έχει πολλά να χαρεί και να θαυμάσει. Ο νεότερος ελληνικός πολιτισμός αναμφισβήτητα είναι θησαυρός ανεκτίμητος!

Τάκης Ευθυμίου

Εκδήλωση προς τιμήν και μνήμην του Ν. Σωτηρόπουλου

Εκδήλωση  Ιστορικού και Λαογραφικού Μουσείου Δικάστρου

Τιμώμενος ο αείμνηστος Δάσκαλος Νικόλαος Σωτηρόπουλος

[Εκφώνηση από τον Λεωνίδα Καρφή, Αντιστράτηγο ε.α. ΕΛ.ΑΣ. - Αύγουστος 2018]

         Κύριε Υπουργέ,

         Κύριε εκπρόσωπε του Δημάρχου,

         Κυρίες και Κύριοι,

         Ημέρα τιμής  και μνήμης σήμερα. Τιμώμενος, ο Δάσκαλος Νικόλαος  Σωτηρόπουλος.  Από τον  Ασβέστη, η καταγωγή του. Στο Δίκαστρο, υπηρέτησε ως δάσκαλος, παντρεύτηκε  τη δασκάλα Βούλα Γιαννακοπούλου και έζησε ως συνταξιούχος.  Και έγινε  Δικαστριώτης  περισσότερο  και από τους Δικαστριώτες.    

       Ο Νικόλαος Σωτηρόπουλος  ήταν  δάσκαλος στο σχολείο και δίδασκε τους μαθητές του, αλλά ήταν και δάσκαλος  στο χωριό και  δίδασκε,  με ένα άλλο τρόπο,  τους κατοίκους.   Ήταν ο  δάσκαλος,  με   Δ  κεφαλαίο,  ο εσαεί  δάσκαλος.   Σε  αυτόν τον δάσκαλο του χωριού  θα   αναφερθώ με  λίγα λόγια.

         Στο δάσκαλο,  ο οποίος  ήταν παντού και πάντοτε παρών, στο Δίκαστρο. Συμμετείχε σε όλες τις  κοινοτικές εργασίες,  ακόμη και στις χειρωνακτικές  και σε όλες τις κοινωνικές συναθροίσεις,  με απόψεις και προτάσεις, με συμβουλές και παραινέσεις.  Μια  από τις προτροπές του ήταν,  «τον Καλογιάννη,  να  λέτε,  ποτέ τον Κακογιάννη».       

         Ήταν  δάσκαλος δημιουργικός,  αισιόδοξος, είχε  χιούμορ ευχάριστο,   είχε    ευγενείς επιδιώξεις και οράματα,  αγαπούσε  την ιστορική έρευνα  και την παράδοση  και ανησυχούσε,  όταν έβλεπε  να πωλούνται τα οικογενειακά κειμήλια στους  γυρολόγους, αντί  ευτελούς  τιμήματος.

Ιστορικό-Λαογραφικό Μουσείο Μικρού Χωριού

Ιστορικό & Λαογραφικό Μουσείο

Μικρού Χωριού Ευρυτανίας

Το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο στεγάζεται στο κτίριο του πρώην Δημοτικού Σχολείου του Παλιού Μικρού Χωριού. Το κτίριο χτίστηκε το 1934, σε απαλλοτριωμένο οικόπεδο 1.215 τ.μ., και η ανοικοδόμησή του έγινε με σχέδιο του Υπουργείου Παιδείας, με προσωπική εργασία των κατοίκων και υλικά από την περιοχή. Το Μουσείο έχει στόχο τη διάσωση και διάδοση της ιστορικής κληρονομιάς του Μικρού Χωριού Ευρυτανίας. Όλα τα εκθέματα προέρχονται από δωρεές Μικροχωριτών και εκτίθενται σε πέντε αίθουσες. Ο επισκέπτης μπορεί να πληροφορηθεί για το διοικητικό και κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο του 19ου και 20ου αιώνα, για τα έργα κοινής ωφέλειας, μερικά από τα οποία δεν σώζονται σήμερα και για τη ζωή των Μικροχωριτών στο χωριό ή στα μέρη όπου ξενιτεύτηκαν.

Τα εκθέματα παρουσιάζονται με χρονολογική – θεματική σειρά και δείχνουν την ατομική, οικογενειακή και συλλογική ζωή και δράση των κατοίκων του χωριού στους προηγούμενους αιώνες, καθώς και τη συμβολή τους στους αγώνες για ανεξαρτησία και δημοκρατία από την Επανάσταση του 1821 ως τον B´ Παγκόσμιο Πόλεμο και την Εθνική Αντίσταση. Οι συλλογές περιλαμβάνουν ιστορικά έγγραφα, πλούσιο φωτογραφικό υλικό, ονόματα αγωνιστών, πεσόντων, εκτελεσθέντων και θυμάτων, εικόνες από την κατοχή, το χρονικό της ιστορικής μάχης του Μικρού Χωριού, απομεινάρια από το τυπογραφείο της Εθνικής Αντίστασης, όπως και οικιακό – αγροτικό εξοπλισμό κ.ά.

Μουσείο Δικάστρου

ΜΟΥΣΕΙΟ ΔΙΚΑΣΤΡΟΥ

 

Πηγή φωτο: Blog Φθιωτικός Τυμφρηστός

Το αλέτρι στο Μουσείο Δικάστρου

To  Αλέτρι στο Μουσείο Δικάστρου

      Του Λεωνίδα Ιωάννου Καρφή

                   Αντιστρατήγου ε.α.           

       Ο δωρητής, η δωρεά

       Ένα έκθεμα, στο Μουσείο Δικάστρου, με την ονομασία Αλέτρι Δικάστρου,  προέρχεται από  δωρεά τουΑνδρέα Καλότυχου. Είναι ένα παραδοσιακό, γεωργικό εργαλείο, που χρησιμοποιούσε ο δωρητής για το όργωμα των χωραφιών του. Η επίσημη ονομασία του είναι Άροτρο.  Η λέξη ετυμολογείται  από το ρήμα  «αροτριώ», που  σημαίνει οργώνω,  ζευγαρίζω, καλλιεργώ. 

Το Αλέτρι  στο Μουσείο Δικάστρου

(δωρεά Ανδρέα Καλότυχου)

       Με την ευκαιρία, θα αναφέρω μερικά  στοιχεία  από την   ελληνική ιστορία,  τη  μυθολογία και την ιστορία περιοχής Τυμφρηστού, όπου και το Δίκαστρο,  για το Αλέτρι, το οποίο χρησιμοποιούσαν οι προγονοί μας,  επί χιλιετίες, για την καλλιέργεια της γης και  την παραγωγή σιταριού, του βασικότερου γεωργικού αγαθού,  για την ζωή του ανθρώπου (το ζήν επ’ αρότρω).

Το Αλέτρι στην ιστορία και  μυθολογία

Η «Γεωργική Επανάσταση»

         Το Αλέτρι είναι  το πιο παλιό και το πιο απλό γεωργικό εργαλείο  και το χρησιμοποίησαν πρώτοι  οι προ-Έλληνες Πελασγοί για το όργωμα της γης. Η κατασκευή και η χρήση του άρχισε από την Νέο-λιθική εποχή, περίπου την 4^η π.χ. χιλιετία, που  ίσχυσε το  Νεολιθικό Τρίπτυχο  «μόνιμη Οίκηση, Γεωργία, Κτηνοτροφία». Μέχρι τότε οι Πελασγοί δεν καλλιεργούσαν τη γη,  ζούσαν με το κυνήγι και τη συλλογή  καρπών.

Το Μουσείο Ελεύθερνας Κρήτης

Ελεύθερνα / Το νέο μουσείο της Κρήτης που «επαληθεύει τον Όμηρο»

 

"Τέλειο στη λεπτομέρειά του. Μουσείο Κιβωτός". Έτσι χαρακτηρίζεται ήδη το πρώτο μουσείο αρχαιολογικού χώρου του νησιού αυτό στην Ελεύθερνα που στεγάζει τα διάσημα ανά τον κόσμο αρχιολογι΄κά ευρήματα των τελευταίων τριάντα ετών.

Είναι το όραμα, το πεισμώδες όραμα και η εξαντλητική εργασία του Νίκου Σταμπολίδη αυτή που ενεργοποίησε θεούς και δαίμονες (παραγωγικούς δαίμονες) για να γίνει πραγματικότητα αυτό το μουσείο. Ο καθηγητής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου της Κρήτης και διευθυντής του Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, από το 1986 που βρέθηκε στο χώρο ως σήμερα, ανέσκαπτε, ανέλυε, διαφύλασσε και κυρίως συνέθετε με σαφήνεια, πίστη και γνώση την πραγματική, γοητευτική αφήγηση της Ελεύθερνας, στο νομό Ρεθύμνου.

Αναπαράσταση της πυράς και της ταφής του Πάτροκλου με τη συμβολή του Αχιλλέα: Ξεχωριστό ενδιαφέρον έχει βέβαια και η τρίτη αίθουσα που είναι αφιερωμένη στις περίφημες νεκροπόλεις της Ελεύθερνας, όπου εικονογραφούνται περιγραφές από τον κόσμο του Ομήρου. Εδώ ο επισκέπτης θα δει τη μοναδική ταφική πυρά πολεμιστή, που έδωσε το έναυσμα για να μελετηθεί διαφορετικά από τους επιστήμονες η περιγραφή του Ομήρου για τις ταφικές πυρές. Μέσα στην αίθουσα υπάρχει αναπαράσταση της πυράς, σε παραλληλισμό με την ταφή του Πάτροκλου, όπου ο Αχιλλέας είχε σκοτώσει 11 Τρώες -σύμφωνα με τον Όμηρο. Έτσι και σε αυτή την πυρά του πρίγκιπα-πολεμιστή της Ελεύθερνας είχε εκτελεστεί ένας αιχμάλωτος, κάτι που ουσιαστικά επιβεβαιώνει την περιγραφή του Ομήρου. Άλλωστε όπως είπε χαριτολογώντας ο αρχαιολόγος Νίκος Σταμπολίδης, ο Όμηρος είναι το brand name του μουσείου.

Πηγή: http://www.protagon.gr/epikairotita/eleftherna-to-neo-mouseio-tis-elladas

Επιμέλεια-Ανάρτηση: Τάκης Ευθυμίου

Το καριοφίλι του Αλή Πασά

ΒΡΕΘΗΚΕ ΤΟ ΧΡΥΣΟ ΚΑΡΙΟΦΙΛΙ ΤΟΥ ΑΛΗ ΠΑΣΑ

και εκτίθεται στο Μουσείο Αλή Πασά στο νησί της λίμνης  Ιωαννίνων

Τα νεοαποκτηθέντα, σπάνια κειμήλια που κοσμούν πλέον τις προθήκες του ανακαινισμένου Μουσείου Αλή Πασά και Επαναστατικής Περιόδου στο Νησί της λίμνης των Ιωαννίνων παρουσιάστηκαν επίσημα το πρωί του Σαββάτου 24-10-2015, σε ειδική εκδήλωση και ξενάγηση από τον ιδρυτή του μουσείου Φώτη Ραπακούση. 

Πλήθος κόσμου, ανάμεσά τους επιστήμονες και εκπρόσωποι πολιτικών αρχών, βρέθηκαν στα πρώην κελιά της Μονής Αγ. Παντελεήμονος, όπου δολοφονήθηκε ο Αλή Πασάς το 1822 και σήμερα στεγάζεται το μουσείο, προκειμένου να θαυμάσουν τα νέα εκθέματα, κυρίως δε το καριοφίλι του Αλή Πασά αλλά και το ξίφος του Απόστολου Αρσάκη.

Ένα καριοφίλι συνυφασμένο με ιστορικούς σταθμούς

Το φιλοτεχνημένο από χρυσό και ασήμι καριοφίλι του Αλή Πασά αποτελεί εξαίρετο δείγμα παραδοσιακής ηπειρώτικης τέχνης, με φυτική διακόσμηση και μήκος που ξεπερνά το 1,5 μέτρο (1,56 μ.). Το καριοφίλι έχει επίσης ταυτότητα, αφού δίπλα στον μηχανισμό πυροδότησης είναι σκαλισμένη η επιγραφή «ΑΛΗ ΠΑCIA 1804».

Λαογραφικό Μουσείο Αράχωβας

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΡΑΧΩΒΑΣ

Tου Γεωργίου Οικονόμου, Μέλους Διοικούσας Επιτροπής

Λαογραφικού Μουσείου Αράχωβας

   Κοντά στον πύργο του ρολογιού, στο κτήριο του παλιού Δημοτικού Σχολείου, που θα στεγάσει το, υπό κατασκευή, Λαογραφικό Μουσείο, η Αράχωβα αποκαλύπτει μια από τις πτυχές του λαϊκού πολιτισμού της: την Υφαντική της τέχνη. Εδώ, στα Εργαστήρια των Παραδοσιακών Τεχνών, που λειτουργούν στο κτήριο, Αραχωβίτισσες υφάντρες υφαίνουν στους αργαλειούς με τον ίδιο πατροπαράδοτο τρόπο, που αιώνες τώρα υφαίνονται τα περίφημα αραχωβίτικα υφαντά. Και δίπλα τους οι κεντήστρες συντηρούν την αρχοντιά του αραχωβίτικου κεντήματος.

   Η Υφαντική είναι μία από τις πολλές μαρτυρίες του βαθύρριζου πολιτισμού της Αράχωβας. Κατά τους ερευνητές οι ρίζες της χάνονται σε “ παμπάλαιες επιδράσεις και παραδόσεις”. Αναμφίβολα, ως γνήσια έκφραση του αραχωβίτικου λαϊκού πολιτισμού, αποκαλύπτει μια ιδιότυπη αισθητική αντίληψη, όπως διαμορφώθηκε στο πέρασμα του χρόνου.

   Τα “καρπίτια”( μάλλινα χαλιά), οι κουρτίνες, τα μαξιλάρια, τα  “κρεβατό- φυλλα”, οι “πάντες” (υφαντά του τοίχου) κ. ά. φέρουν   τη σφραγίδα της παραδοσιακής τέχνης και ταυτόχρονα της δημιουργικής  ανανέωσής της, που πηγάζει από τη βίωση της Παράδοσης. 

   Η πρωτοτυπία  τους  οφείλεται κυρίως στα χρώματα και τα σχέδια: Στην αρμονία ανάμεσα στις βαθύχρωμες γαιώδεις αποχρώσεις, που συνδυάζονται με  φωτεινά χρώματα. Επίσης, τα συνήθως γραμμικά σχέδια, που χαρακτηρίζονται από τάση σχηματοποίησης, συνδυάζονται με ρεαλιστικότερες αποδόσεις.

Μουσείο Εθνικής Αντίστασης Λαμίας

ΜΟΥΣΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΣΤΗ ΛΑΜΙΑ

 

Η Λαμία πατρίδα του Άρη Βελουχιώτη και καρδιά της ανταρτομάνας Ρούμελης όφειλε ένα Μουσείο Εθνικής Αντίστασης σε ένδειξη τιμής και μνήμης στους Αντιστασιακούς και την ιστορία αυτού του τόπου.

Στεγάζεται στην ανατολική πτέρυγα στο ισόγειο του παλαιού Νοσοκομείου (νυν Δημαρχείο Λαμίας) και έχει μέχρι τώρα  στηθεί  με την εθελοντική προσφορά κάποιων συμπολιτών μας και το υλικό που έχει παραχωρήσει Εταιρία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων (ΕΔΙΑ). Χωρίζεται σε διάφορες θεματικές ενότητες ( κατοχή, πόλεμος του 40-41, Ανατίναξη της Γέφυρας στο Γοργοπόταμο, περίοδος Εθνικής Αντίστασης) και περιλαμβάνει κυρίως ιστορικό και φωτογραφικό υλικό, χάρτες και αντιστασιακό τύπο. Υπάρχει δυνατότητα και για άλλο εκθεσιακό υλικό αλλά χρειάζεται πρώτα να εξασφαλιστεί η φύλαξη και η λειτουργία του Μουσείου με προσωπικό.

Συγχαρητήρια σε όσους συνέλαβαν την ιδέα και σε όσους την υλοποίησαν. Για την ιστορία αναφέρουμε και τους αφανείς ήρωες που  εργάστηκαν εθελοντικά για μεγάλο χρονικό διάστημα για την τακτοποίηση των εκθεμάτων. Είναι οι εκπαιδευτικοί: Αθανασιάδου Σουζάνα, καθηγήτρια ΕΠΑΛ, συντηρήτρια έργων τέχνης, ο Σταυρόπουλος Γιώργος, δάσκαλος και ο Αναγνώστου Γιώργος, συν/χος δάσκαλος και ο Κώστας Μάργαρης, συν/χος ΕΛΠΑ.

Μουσείο

               Μ Ο Υ Σ Ε Ι Α

            η κιβωτός του πολιτισμού

                                                                                         Γράφει ο  Νίκος Ζυγογιάννης

  Η αρχαία ελληνική λέξη «μουσείον», που σήμαινε ναός των μουσών και 
κατεπέκταση των τεχνών, σήμερα δηλώνει τον τόπο, το κτίριο όπου 

βρίσκονται συγκεντρωμένες με σκοπό την προστασία και την παρουσίασή
τους στο κοινό, συλλογές έργων τέχνης, αλλά και πολιτιστικά,
επιστημονικά και τεχνολογικά αντικείμενα. Στην κλασική αρχαιότητα και
ειδικά στην Αθήνα ανάγεται η ιδέα της δημιουργίας δημόσιων συλλογών
έργων τέχνης. Σε μια αίθουσα των Προπυλαίων ( στην Ακρόπολη )
βρίσκονταν έργα διάσημων ζωγράφων, απ’ όπου και η ονομασία της
«Πινακοθήκης», που είχε δοθεί στο χώρο αυτό. Στα νεότερα χρόνια
δημιουργήθηκαν μουσεία με συλλογές από πολιτισμούς που έχουν εκλείψει,
μουσεία επιστημών και τεχνολογίας, μουσεία με συλλογές από τη λαϊκή
ζωή –λαογραφικά μουσεία-, μουσεία αφιερωμένα στον κινηματογράφο, το
θέατρο, τη μουσική, την ενδυματολογία, υπαίθρια μουσεία που
παρουσιάζουν τα εκθέματά τους στο φυσικό τοπίο, κ. ά.
Το μουσείο δεν είναι απλά ένας τόπος μνήμης, αλλά ένας ζωντανός
οργανισμός που μας δείχνει τα ίχνη της περιπέτειας του ανθρωπίνου
πνεύματος. Είναι τα θησαυροφυλάκια του παρελθόντος, όπου προβάλλεται η
πορεία ενός λαού. Συμβάλουν στη γνώση του παρελθόντος, διατηρούν την
πολιτιστική κληρονομιά, καλλιεργούν την ιστορική συνείδηση,
αναπτύσσουν την ιστορική σκέψη και κρίση. Τα μνημεία του παρελθόντος
είναι ο τόπος συνάντησης του χθες με το σήμερα. Η άγνοια τους μας
αποκόβει από τον πολιτισμό, που ο χρόνος τον φθείρει και τον σβήνει.
Ο σκοπός του σύγχρονου μουσείου έχει αναθεωρηθεί, το πεδίο δράσης του
έχει διευρυνθεί, έγινε πιο ανοιχτό και εκδημοκρατίστηκε. Η τακτική της
έκθεσης και μόνον αυτής σε ερμητικά κλεισμένες βιτρίνες με
απαγορευτικές πινακίδες και δυσνόητες επεξηγηματικές ταμπέλες των
εκθεμάτων, έχει πλέον ξεπεραστεί. Οι παραδοσιακές λειτουργίες του, της
απόκτησης δηλαδή έργων, καθιέρωσης και νομιμοποίησης, τείνουν να
αντικατασταθούν από άλλες, όπως αυτής της ανταλλαγής εκθέσεων σε
εθνική και διεθνή κλίμακα.
Το μουσείο θα πρέπει να ορίζεται ως ο κατεξοχήν χώρος της
επικοινωνίας, της συνάντησης, της διάδοσης και ως ένα όργανο σκέψης.
Κάτω απ’ αυτή την αρχή θα πρέπει να συνδεθεί το μουσείο με την
εκπαίδευση, ξεκινώντας από τις πρώτες βαθμίδες της. Πρώτη προσπάθεια,
να γίνει το παιδί «φίλος» του μουσείου, να εξοικειωθεί με τα εκθέματά
του με ειδικά προγράμματα, όπου θα μπορεί να αγγίξει, να
πειραματισθεί, να ζωγραφίσει, να παίξει ακόμα. Έτσι μόνο θα μπορέσει
να ανακαλύψει το μαγικό κόσμο του μουσείου, ενώ από την άλλη η
διδακτέα ύλη του σχολείου θα γίνει πιο ζωντανή και η μάθηση πιο εύκολη
με την ψυχαγωγική ξενάγηση. Η φαντασία του παιδιού απελευθερώνεται και
μπορεί να ανασυντάξει τα απομεινάρια του παρελθόντος. Ενθαρρύνεται ο
αυτοστοχασμός και η πνευματική αυτενέργεια.
Στη χώρα μας υπάρχουν πολλά μουσεία, όχι μόνο στην Αθήνα, αλλά και σ’
όλες σχεδόν τις πόλεις. Πολλά απ’ αυτά, όπως το Βυζαντινό, το Μουσείο
Μπενάκη, το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, το Νομισματικό, το Μουσείο
Δίου, το Ναυτικό, το Παιδικό Μουσείο κ. ά. έχουν δημιουργήσει
εκπαιδευτικά προγράμματα, που βοηθούν τους νέους στην κατανόηση της
συμβολικής γλώσσας και του εικαστικού κώδικα των έργων τέχνης. Ακόμα
ταξιδεύουν ανά την Ελλάδα, επισκεπτόμενα και περιοχές που στερούνται
σχετικής υποδομής. Με τις ¨μουσειοσκευές¨, μεταφέρονται τα εκθέματα
μέσα στην ίδια τη σχολική αίθουσα και έρχονται σε άμεση επαφή με τους
μαθητές. Όμως και για τους εκπαιδευτικούς πρέπει να γίνονται σεμινάρια
για την πληρέστερη κατάρτισή τους, ώστε να ευαισθητοποιηθούν σχετικά
με την προσπάθεια ένταξης του «μουσείου» στην εκπαιδευτική διαδικασία,
αφού τα μνημεία μπορούν να συνδεθούν με τα περισσότερα μαθήματα ( Ιστορία, Γεωγραφία, Θρησκευτικά κ. ά. ) και να καλλιεργήσουν
συστηματικά στους μαθητές την αξία του περιεχομένου των μουσείων. Έτσι
θα προκύπτουν πολίτες αισθητικά και ανθρωπιστικά καλλιεργημένοι, που
θα μπορούν να αντιλαμβάνονται και να απολαμβάνουν την ομορφιά και τις
αξίες.
Τέτοιες πρωτοβουλίες και ενέργειες φανερώνουν ότι η κοινωνία στηρίζει
την ύπαρξη των μουσείων και ότι έχει αποκτήσει ένα υψηλό επίπεδο
συνειδητοποίησης της αξίας τους…
 

                                                              






Νικόλαος  Γ. Ζυγογιάννης
Καθηγητής-Συγγραφέας

Επιμέλεια-Ανάρτηση: Τάκης Ευθυμίου

Μουσείο Προυσσού

Μουσείο Εθνικών και Εκκλησιαστικών Κειμηλίων 
στο Μοναστήρι Προυσού Ευρυτανίας

Στο σκευοφυλάκιο του Μοναστηριού της Παναγίας Προυσιώτισσας στην Ευρυτανία εκτίθενται εθνικά κειμήλια, ιερατικά άμφια, εκκλησιαστικά σκεύη,  σπάνιες εικόνες, πολύτιμα ευαγγέλια, παλαιοχριστιανικές επιγραφές, τα όπλα του Καραϊσκάκη, κ.ά., αφού, ως γνωστόν, το Μοναστήρι στη διάρκεια της τουρκοκρατίας υπήρξε πνευματικό κέντρο της ευρύτερης περιοχής (λειτουργούσε ελληνικό σχολείο) και στην επανάσταση κρησφύγετο και ορμητήριο των αγωνιστών (Κατσαντώνη, Καραϊσκάκη, Μπότσαρη, κ.ά.).

Μουσείο "Θεοδωράκη" στη Λαμία

Μουσείο «Μίκη Θεοδωράκη» με πίνακες 
του  Ευθύμιου Βαρλάμη στη Λαμία

Πίνακας του Ευθύμη Βαρλάμη με τη μορφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Στη Λαμία, στις 2 Ιουλίου 2012, με πρωτοβουλία του Δήμου Λαμιέων και παρουσία πολλών επισήμων πραγματοποιήθηκε εκδήλωση όπου ο καθηγητής Ευθύμιος Βαρλάμης  μίλησε για  το όραμα του,  και παρουσίασε ένα   δείγμα από  τις ιδέες του  για το «Μουσείο Θεοδωράκη»  και την  έκθεση  «ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ Ο ΕΛΛΗΝΑΣ Ο ΔΙΚΟΣ ΜΑΣ» που θα παρουσιασθεί το Σεπτέμβριο του 2012 στις  Θερμοπύλες. Πρόκειται για ένα  πολυθέαμα όπου συνδυάζεται με ένα ιδιαίτερο τρόπο η μουσική του μεγάλου μας συνθέτη Μίκη Θεοδωράκη με τους πίνακες ζωγραφικής που δημιούργησε ο γνωστός ζωγράφος στους οποίους απεικονίζει  τον Μίκη Θεοδωράκη με το δικό του ξεχωριστό τρόπο. 

Μουσείο Ελληνοαμερικανών Σαμποτέρ

Μουσείο Ελληνοαμερικανών Εθελοντών Σαμποτέρ

κατά του κατακτητή στην Πάππα Φθιώτιδας

[του Τάκη Ευθυμίου]

Το χωριό Πάππα Φθιώτιδας επέλεξαν το 1944 οι Ελληνο-αμερικανοί Εθελοντές Σαμποτέρ κατά των Γερμανοϊταλών κατακτητών, για έδρα τους λόγω τη στρατηγικής θέσης του χωριού.

Το ισόγειο του πέτρινου διδακτηρίου του Δημοτικού Σχολείου είχαν μετατρέψει για κατάλυμά τους και ορμητήριο για σαμποτάζ στην παρακείμενη σιδηροδρομική γραμμή απ’ όπου οι κατακτητές μετέφεραν στρατό και στρατιωτικό υλικό.  Αρχηγός τους ήταν ο τότε Υπολοχαγός Γιάννης Γιάνναρης.

Μουσείο Ιστορίας-Λαογραφίας Σπερχειάδας

ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑΣ - ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ

«ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΑΙΡΗΣ ΑΚΡΙΔΑ» ΣΤΗ ΣΠΕΡΧΕΙΑΔΑ

Ιδρύθηκε και λειτουργεί από το 1998 στη Σπερχειάδα Φθιώτιδας με δαπάνη του ευεργέτη της πόλης κ. Αθανασίου Δ. Ακρίδα. Είναι ιδιωτικό μουσείο και λειτουργεί υπό την αιγίδα του Δήμου Μακρακώμης. Η οργάνωση της έκθεσης έγινε με τη συνεργασία του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου και συγκεκριμένα με την καθοδήγηση και εποπτεία της επιμελήτριας  κ. Ευθυμίας Παπασπύρου-Καραδημητρίου. Κίνητρο για τη δημιουργία του Μουσείου ήταν αφενός η αγάπη του ευεργέτη για την ιδιαίτερη πατρίδα του και αφετέρου η αφθονία αντικειμένων ιστορικού -λαογραφικού ενδιαφέροντος που κατείχε ο ευεργέτης ή φυλάσσονταν σε αποθήκες του Δημαρχείου, σε σχολεία και σε σπίτια ιδιωτών.

Μουσείο Αντίστασης Ρεντίνας

Η Ρεντίνα, το γραφικό χωριό των Αγράφων βρίσκεται στα Ν.Α. αντερείσματα του βουνού "Βουλγάρα" και απέχει 55 χιλιόμετρα από την Καρδίτσα. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, η Ρεντίνα ήταν ένα από τα πιο πλούσια και νοικοκυρεμένα χωριά των Αγράφων, με 450 οικογένειες, με μεγάλη κτηνοτροφία και ικανοποιητική μεταξοκαλλιέργεια.  Για μεγάλο διάστημα ήταν έδρα της επισκοπής Λιτσάς και Αγράφων. Οχυρή θέση η Ρεντίνα, στο δρόμο που οδηγούσε από τη Θεσσαλία στη Δυτική Ελλάδα, ανάγκασε τους Τούρκους στην επανάσταση του 1821 να δώσουν σκληρές μάχες για να κρατήσουν τον δρόμο ανοιχτό.

Αρχαιολογικό Μουσείο Λαμίας

Αρχαιολογικό Μουσείο Κάστρου Λαμίας

(της Έ. Καράντζαλη, αρχαιολόγου)

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Λαμίας στεγάζεται σε ένα εντυπωσιακό κτήριο της εποχής του Όθωνα, το οποίο λειτουργούσε ως Στρατώνας και βρίσκεται στην κορυφή του λόφου του κάστρου της Λαμίας. Οι συλλογές του μουσείου περιλαμβάνουν αρχαιολογικά ευρήματα από ανασκαφικές έρευνες στην Φθιώτιδα και Ευρυτανία. Χαρακτηριστικά ευρήματα περιέχονται σε δώδεκα θεματικές ενότητες, οι οποίες καλύπτουν ολόκληρη την προϊστορική και την ιστορική περίοδο, έως τα ρωμαϊκά χρόνια. Τα ευρήματα δίνουν μια εικόνα για την ιστορία της περιοχής, η οποία περιλαμβάνει τμήματα της αρχαίας Φωκίδας, της ανατολικής Λοκρίδας, της Δωρίδας, της Αχαΐας, της Φθιώτιδας και της Μαλίδας (περιοχή Μαλιακού κόλπου). 

Αρχαιολογικό Μουσείο Αταλάντης

Το Αρχαιολογικό Μουσείο

Α τ α λ ά ν τ η ς

(Πηγή: Δήμος Αταλάντης)

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Αταλάντης στεγάζεται από το 1998 στο κτήριο του παλαιού Γυμνασίου Αταλάντης. Το κτίριο κατασκευάστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα, είναι κηρυγμένο ιστορικό διατηρητέο μνημείο και παραχωρήθηκε από τον Δήμο στην ΙΔ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων για την έκθεση των αρχαιολογικών ευρημάτων των ανασκαφών στην πρώην επαρχία Λοκρίδας. Στην αρχαιότητα η περιοχή αυτή περιελάμβανε την Ανατολική Λοκρίδα, τη Βορειοανατολική Φωκίδα και μικρό τμήμα της αρχαίας Βοιωτίας.

Μουσείο Δικάστρου (Μένουμε Ελλάδα-Βίντεο)

Το Καρδάρι

Το Καρδάρι

[Από τα εκθέματα του Μουσείου Δικάστρου]

(του αντιστρ. Λεωνίδα Ιωάννου Καρφή)



Το Καρδάρι στο Μουσείο Δικάστρου

Σε ένα από τα εκθέματα του Λαογραφικού Μουσείου Δικάστρου, ο δά­σκαλος Νίκος Σωτηρόπουλος έγραψε: «Κατασκευή Λεωνίδα Καρφή, δωρεά Κων/νου Κόρδα». Το έκθεμα είναι ένα ξύλινο καρδάρι ένα παλιό ξυλουργικό έργο τέχνης. Το κατασκεύασε ο Λεωνίδας Καρφής, με παραγγελία του Σπύ­ρου Κόρδα, πατέρα του δωρητή-εκθέτη Κώστα Κόρδα. Υπερέχει και διακρί­νεται, ανάμεσα στα άλλα ξυλουργικά είδη του Μουσείου, για την ιστορική και τεχνική του αξία. Κατασκευάστηκε στις πρώτες δεκαετίες του περασμέ­νου αιώνα μας, από τον ξυλουργό Λεωνίδα Καρφή, με μια σπάνια και πρωτό­τυπη τεχνική. Είναι «δεμένο» και έχει στεφάνια κατασκευασμένα από ξύλο.

Ο κατασκευαστής Λεωνίδας Καρφής έζησε από το 1861 έως το 1920 και ήταν ένας πανάξιος νοικοκύρης και άριστος τεχνίτης. «Έπιανε το χέρι του», με ό,τι ασχολούνταν. Διακρίθηκε όμως για μια ιδιαίτερη και έμφυτη ικανότη­τα του: ήταν ταλαντούχος στην κατασκευή ξύλινων οικιακών σκευών. Ο υπεραιωνόβιος Λάμπρος Καρφής, που έζησε από το 1897 έως το 1999, έλεγε: «Ο Λεωνίδας Καρφής ό,τι έφτιαχνε, το έφτιαχνε με μεράκι, ήταν επιτήδειος, δεν βιάζονταν και είχε μια σπάνια μαστοριά στην ξυλουργική. Ήταν και άρι­στος πελεκητής».